Seleccionar una pagina

Critica literària

0 |

Sus la Talvera En Marge

Sus la Talvera, En Marge
Carles Diaz
Abordo, 2019
(Francés / Occitan)
66 paginas – 14 x 20 cm
14 €
ISBN 979-10-92965-19-3

Un recuelh de poesia es mai qu’un libre. Es un tròç de monde o puslèu una aisina fabulosa per trabalhar lo monde, l’explorar e lo faire viure. Aqueu pichòt libre que teni uèi dins la man es a l’encòp simple e estonant amb sa cubèrta roge prigond ont senhoreja, coma lo sagèu d’una letra, un títol en negre sus blanc : Sus la Talvera En Marge. Doas lengas cara a cara. Doas lengas que ne fan pas qu’una e se mesclan, s’entreparlan tanben dins lo disque qu’acompanha lo tèxte amb la mesa en votz e en musica de l’ensem. Un libre-CD bilingue donc, una òbra que cèrca lo resson de vibracions ancianas per emmascar nòstre present. Leis edicions Abordo, basadas a Bordèu, nos embarcan justament « a bòrd » d’aquela nau poetica d’una riba a l’autra, entre lei lengas e leis espacis, dins l’escritura flambejanta de Carles Diaz. L’autor, d’origina chilena, viu ara en França e s’es ronçat dins l’escritura en francés, après l’espanhòu, coma òm s’enauça sus un cavau fèr per dire de tutejar totei lei possibles. La version occitana es de Joan-Pèire Tardiu mai la lenga d’òc sembla d’èstre ja a sa plaça, au mitan d’un francés desentravat e particularament sonòre que cracineja coma un fuec d’ermàs : « Je suis sur le papier un croquis. La paille en désordre qui flambe. Le foin que les fermiers ont brûlé. La cendre dispersée qui retient la Hauteur captive. Cette bordure des champs qu’on ne cultive pas et qui en Occitanie s’appelle : la talvera ».

Verai, un recuelh de poesia es mai qu’un libre. Es una aisina per laurar l’imaginari. Carles Diaz debana una pròsa poetica que s’abriva de pagina en pagina, s’encadena e s’envertolha, revoluma, a desbòrd d’aiga e de vent. Ausissèm tot un ocean que gonfla entre Aquitània e Chile. A travèrs lo temps, a travèrs l’espaci, siam emportats per una escritura visuala, creatritz d’imatges movents coma lei linhas preïstoricas dei pinturas rupestras au lume dei pegons. Dei bestiaris de Las Caus ai tablèus de Ghirlandaio, Evariste-Vital Luminais, Thomas Roberts, entre autrei, lo poèma explòra lei nombrosei facetas d’una creacion umana, freula e colorada. Seguissèm una èrsa de paraula descabestrada : « Sabi pas ont van morir las vocalas : s’acaminan cap a l’autre bòrd en traversant d’ondadas inesperadas ». Seguissèm tanben de femnas, d’òmes, d’enfants gangassats per lo flume de l’Istòria : Mapuches, Kawésqar, Selk’nam… De pòbles patagons, la màger part desapareguts, exterminats a la debuta dau sègle XX. Lo poèma ditz aquelei pòbles, fai clantir lo nom de sei divinitats, coma lo Watavinewa dei Yaganes que poblavan la poncha sud de la Tèrra de fuec.

La lenga d’òc, en fàcia dau francés qu’ocupa la pagina de drecha, aculhís aqueleis imatges, aquelei luchas ferotjas, aquelei desfachas tan coma aqueleis espers multiples. Lo poèma se fa pintura ancestrala, primièra, que tòrna ais espelugas, ais entralhas dei causas. Cada frasa fa gisclar la beutat d’un monde qu’escapa encara, fòrt e mòrt, a l’apauriment de la Globalizacion : « los voltejaires dels Castèls catalans, los granadièrs e los barquejaires, los ciclistas de Caiena, las Arlatencas, los Justaires de Seta, los acrobatas a chival, los barcatièrs d’Ador, los sautaires napolitans, los Lazzaroni ». La vida desbonda. Dins lo disque, la version dicha e mesa en musica propausa una contunhacion, una version electronizada que s’aluenha un pauc de l’espessor organica dau tèxte mai capita, pasmens, d’explorar encara mai lei confinhas en cèrca d’un Cap Horn interior, entre leis oceans e lei lengas :

 

« Una lenga unenca basta pas jamai per abitar lo monde ; per parlar a las figuras pintradas per las parets de las caunas e mercejar la sinfonia dels passerats dins lo ser ».

A prepaus de l'autor

Silvan Chabaud

Silvan es redactor al Diari, òc, mas carga mai de casquetas qu'aquela : jol nom de "Chab" canta dins Mauresca (Fracàs Dub) dempuèi la creacion del grop en 1999, e tanben dins Doctors de Trobar, doas formacions que fan sentir qu'es lo Massilia Sound System que lo faguèt cabussar dins l'emplec vivent de la lenga occitana. La lenga la maneja d'alhors tant que publiquèt un recuèlh de poesia, "Leis illas infinidas / Les îles infinies" (Jorn, 2012). Enfin, Silvan es universitari, autor d'una tèsi sus Bellaud de la Bellaudière, poèta provençal del sègle XVI e actualament cargat de corses a la facultat Pau Valèri de Montpelhier.

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Inline Feedbacks
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !