Seleccionar una pagina

Critica literària

0 |

Arantxa

Lo jove Alan ven de Pau. Estúdia l’occitan a l’universitat de Tolosa e a la dintrada de 1987 s’aprèsta a començar sa mestresa. La descobèrta inesperada d’ancians documents navarrés en occitan en Alava[1] mena lo jove a partir viure per una annada dins la vila basca de Vitòria-Gastetz. Es tanben l’escasença pel el de passar qualques meses de « vacanças », luènh de Tolosa e de Pau. Alan es un estudiant ordinari, mas subretot, fòrça curiós. S’interèssa als vièlhs documents de Navarra escriches en lenga d’òc. S’interèssa tanben a la situacion politica d’aquela region, que coneis pauc e que compren pas. Mas s’interèssa mai que mai a Arantxa…

Arantxa, ela, es una jove basca qu’estúdia la filologia espanhòla a l’universitat de Vitòria-Gastetz. A l’encòp, deu trabalhar per ajudar son paire invalid, ferit per bala qualques annadas abans dins un afrontament brutal entre trabalhadors e polícia. Fòrça implicada, se carra de defendre son identitat basca, e es engatjada dins un dels partits independentistas de joves basques, Jarrai e Herri Batasuna[2]. La joventa es fòrta, totjorn resolguda, e tanben, es fòrça polida. Çaquelà, Arantxa demòra una femna misteriosa e secrèta per Alan e sos pròches.

 

A Vitòria-Gastetz, coma dins tota la region, a la fin de las annadas 1980, renha un ambient fosc. La violéncia se mescla a la vida vidanta. Los assassinats se seguisson, quora contra las fòrças de polícia, quora contra los militants basques, dins una vila que contunha de viure ordinàriament. Las accions mai violentas, atemptats murtrièrs, agressions divèrsas, arrestacions, venon d’accions costumièras, gaireben banalas, pels abitants. Aqueles eveniments tafuran Alan. Lo bearnés ensaja totjorn de comprene aquel país, fòrça diferent del seu. Qué vòlon aqueles militants determinats, e perqué de talas operacions ? E subretot, qual es vertadièrament la polida Arantxa, e perqué s’interèssa a el, « l’occitan » e a l’encòp « enemic francés » ?

 

Aqueles dos joves, a primièra vista, fòrça diferents, se rescontran par azard, puèi se descobrisson pauc a cha pauc un l’autre. Alan se presenta coma « l’occitan », e a per tòca d’encapar lo « problèma basc », per se poder integrar dins aquela vila, e abans de se’n tornar a Pau. Arantxa, militanta fèra, vòl ajudar aqueste novèl amic, e li explica son punt de vista sus la situacion politica basca.

Malgrat aquel contèxt complicat, e malgrat lors diferéncias, los joves s’enamoran lèu. Aqueste amor naissent va cambiar lo cors de la vida dels estudiants. Cada jorn, las organizacions bascas desvelan un pauc mai lor cara excessiva e dangierosa, quitament per sos partisans. Arantxa o sap plan, perduda entre sa familha e son amor per Alan, son combat al costat d’aqueles partits es dels mai acarnassits e riscats…

 

A travèrs aquela istòria d’amor mai o mens banala, l’autor Eric Gonzalès, dins aquela segonda version revisada d’Arantxa de 2014, nos parla d’un subjècte dificil e sorn. Nos mena a descobrir un tròç d’istòria basca, del punt de vista d’un estudiant occitan, simplament curiós e amorós, que va viure la violéncia vertadièra de las organizacions politicas.

 

Arantxa
Eric Gonzalès
Edicions Reclams – Colleccion Òbras
2014
228p.
9€
[1]    Alava : una de las tres províncias de la comunautat autonòma de País Basc en Espanha.
[2]    Herri Batasuna (= «Union populara») foguèt un partit politic basc, socialista, anticapitalista e independentista, actiu entre 1978 e la debuta de las annadas 2000 en Espanha. Jarrai (= «Contunhar») n’es una branca, que recampa la joventut d’aquel moviment.

A prepaus de l'autor

M’aboni !

Anóncia

Lo CalenDiari

Obrir lo CalenDiari

Los darrièrs articles

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !