Seleccionar una pagina

Adishatz monde

0 |

Lo Marcèu e la clau magica

Lo Marcèu e la clau magica

by Francesa Truflandier | Adishatz monde

Marselha e l’oralitat, Marselha e la soa Provença, los arrísers e los plors deus òmes e de las hemnas, simplament : ne parlava atau Marcèu Panhòl dens l’entervista suu cinèma pr’amor, ça disèva, non i a pas d’art au delà deus lòcs comuns.

Solide, l’estanquet marselhés de la soa pèça de teatre Marius a dat lo torn deu monde en 1931 quan vengoc un film gavidat peu Marcèu eth medish. E los amics, ça ditz l’autor, n’i cresèvan pas a l’idea de hèr jogar dab l’accent deu país ; deu lor vejaire seré vist coma un trabalh d’amator, quitament dens la soa ciutat foceana. Totun convencut qu’èra possible de plàser au monde sancèr dab ua òbra locala, sincèra e autentica au hons, lo Marcèu ne deishèc pas l’idea. Lo son Marius s’a hèit trilogia marselhesa dab Fanny e Cesar e l’autor seguiscoc aquera dralha de « lotentique » que de Marselha enlà nos encaminèc capvath las sèrras e los paisatges provençaus : en brac, lo monde de la soa enfança dont disèva dab lo son umor proverbiau que en tot demorar a casa tocam a l’universau. E qu’i èm : l’avèva trobada la clau entà draubir la soa òbra au monde. E donc mes en scèna lo vilatge provençau de las soas vacanças a la Trilha, e fòrças d’autes, e dab eths lo monde mirgalhat de las sèrras. Un monde d’abansguèrra vengut racontes puish filmes regionaus de renomada mondiau. Vilatges ont senhorejan encara caperans, cònses e regents drin a la ussarda, a’s carpinhar amassas a l’entorn de la politica, de la Republica o quauques còps dab los locaus eths medishs que hèn rampèu aus « estrangèrs » dab la lora logica pròpia : « Ètz un vilatge de pècs » ça ditz un regent a quauqu’un deu lòc tà l’enténer a respóner qu’au mens, au vilatge, an « de l’amor pròpi ». E tot aquò dab l’accent provençau çaquelà ! Cau díser que Panhòl, de mainatge, coneishèva de plan aqueth occitan deu país que punteja de còps diguens l’òbra en francés : Cesar a los uelhs que « parpalèjent » un caperan se hè díser « espèce de prègadieu » per un regent embijarrat, se tròban « d’escagasseurs de réputation », quauques còps boha « un mistral un peu bastard » e ua hemna s’esmalís qu’« ils ne feraient pas tant d’estrambòrd » tà la cercar coma hèn per la hemna deu panissèr. Fin finala i a lo Bouzigues deu castèth de la maire deu Marcèu qu’a balhat la clau magica que draubish las pòrtas de las vacanças en las sèrras, e qu’ajuda la familha, per travèrsas, lo long d’un canau de la Durença dinc a la bòrda de la Trilha e que se’n manquèc de pauc que tot aquò virèsse mau… Es atau, enter comedia e tragedia, sense deishar la plaça ni a l’ua ni a l’auta, que Panhòl nos mia capvath la soa òbra tà compartir lo son monde enrasigat dens las sèrras de Provença e lo país marselhés.

Hilh de regent e regent eth tanben estoc un grand aimador deus autors latins, e serà per aquò, çam’par, que sus la soa tomba a la Trilha se pòt legir, en latin aqueth còp :

« Fontes, amicos, uxorem dilexit »

A aimat las honts, los amics, la molhèr.

Fòto : Wikimedia Commons

Òu, plan lo bonjorn ! 👋
Aquò fa plaser de te veire rebalar per aicí.

Sabes que te pòdes marcar a la letra d'informacions del Diari ? Basta d'un mail per te téner al fial de çò que pareis, magazines, articles e mai !

Pas d'espam ! Mandam 1 a 2 letras per mes, pas mai. Legís nòstra politica de confidencialitat per ne saber mai.

A prepaus de l'autor

Francesa Truflandier

Soi neishuda a Paris, de soca gascono-alpina. Èri ensenhaire en lenga inglesa. Èi viscut dins Gèrs dempèi 2002. L’occitan, que mis grans e ma maire parlavan tostemps amassa, m’i soi botada aquí dins lo men vilatge, puish dambe l’ajuda remirable deu Collègi d’Occitània, deu Cfpòc de Tolosa e de Seuvalada en Biarn, de la formacion professionau a Aush e mantun autes : l’Academia de gascon de Sheishan en Astarac, los talhèrs de lenga deu Gèrs a Saramon e en l’Isla de baish, l’estagi de l’escòla d’estiu de la Guépia. Ei tanben participat a l’arcuelh deu Felibritge aqui. Soi venguda ahuecada de literatura, d’istòria e d’escritura occitanas. Èi escriut articles per "País Gascons" la revista de Per Noste, e ua petita cronica dambe l’escaish nom deu "trauca-sègas" dins "Le petit Journal du Gers". M’interessan tanben fòrça lo patrimòni, la musica tradicionau, las danças occitanas e la literatura iberica (castelhan e catalan).

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Retorns en linha
Veire totes los comentaris

Crompar Lo Diari

Anóncia

Los pòdcasts

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Òu, plan lo bonjorn ! 👋
Aquò fa plaser de te veire rebalar per aicí.

Sabes que te pòdes marcar a la letra d'informacions del Diari ? Basta d'un mail per te téner al fial de çò que pareis, magazines, articles e mai !

Pas d'espam ! Mandam 1 a 2 letras per mes, pas mai. Legís nòstra politica de confidencialitat per ne saber mai.