Seleccionar una pagina

Barrutlatges

0 |

Suls glacièrs dels Escrinhs, lo « tech » d’Occitània

Ailefroide, altitude 3954

Olivier Bocquet, Jean-Marc Rochette
Casterman, 2018 (Francés)
19.5 x 27 cm
298 paginas
28 €
ISBN : 9782203121935

Ne'n saber mai

Cossí dire la montanha ? Cossí faire sentir e veire aquelas linhas d’auturas, aquelas colors de ròca e de glaça, aquelas ascladuras que trabalhan e, d’estiu en ivèrn, acaban per manjar la susfàcia dels continents ? I a tota una literatura montanhòla, entre racontes d’alpinisme e carnets de viatjaires amoroses de las dralhas, i a tanben tot un fum de fotografes e de pintres de las cimas… Avèm quitament d’autors occitans coma Xavier de Fourvière (En Mountagno, 1899) o mai recentament Joan Claudi Forêt[1] (La pèira d’asard, reeditat en 2015, qu’es per ieu tanben un tèxte montanhòl) o encara, d’un cèrt biais, los viatges de Roland Pécout (Portulan, reeditat en 2013 ont Afganistan e sos èrmes d’altitud tenon una plaça importanta). Mas uèi, per aquel Diari especial, es una benda dessenhada qu’atira mon uèlh : Ailefroide de Jean-Marc Rochette, pareguda en 2018 en cò de Casterman. Una BD qu’es lo raconte iniciatic d’un minòt que se pantaissava guida de montanha e venguèt dessenhaire, e pas dels mendres ! Cada vinheta de l’òbra es una meravilha, l’autor d’un trach segur capita de nos rendre vivas e carnalas aquelas siloetas rocassièras, sas nuanças de blau, de blanc, de gris, o de negre… quand s’acèrca la chavana.

Cossí dire la montanha ? Cossí faire sentir e veire aquelas linhas d’auturas, aquelas colors de ròca e de glaça, aquelas ascladuras que trabalhan e, d’estiu en ivèrn, acaban per manjar la susfàcia dels continents ? I a tota una literatura montanhòla, entre racontes d’alpinisme e carnets de viatjaires amoroses de las dralhas, i a tanben tot un fum de fotografes e de pintres de las cimas… Avèm quitament d’autors occitans coma Xavier de Fourvière (En Mountagno, 1899) o mai recentament Joan Claudi Forêt[1] (La pèira d’asard, reeditat en 2015, qu’es per ieu tanben un tèxte montanhòl) o encara, d’un cèrt biais, los viatges de Roland Pécout (Portulan, reeditat en 2013 ont Afganistan e sos èrmes d’altitud tenon una plaça importanta). Mas uèi, per aquel Diari especial, es una benda dessenhada qu’atira mon uèlh : Ailefroide de Jean-Marc Rochette, pareguda en 2018 en cò de Casterman. Una BD qu’es lo raconte iniciatic d’un minòt que se pantaissava guida de montanha e venguèt dessenhaire, e pas dels mendres ! Cada vinheta de l’òbra es una meravilha, l’autor d’un trach segur capita de nos rendre vivas e carnalas aquelas siloetas rocassièras, sas nuanças de blau, de blanc, de gris, o de negre… quand s’acèrca la chavana.

Mas Ailefroide es tanben un luòc, una confinha d’Occitania dins los replecs del massís dels Escrinhs, aquí ont la lenga d’òc monta lo mai naut, fins als 4101, sus la comuna de Pelvós. Aprofièchi donc d’aquela fenèstra de la BD de Rochette per evocar las siloetas dels glacièrs occitans e somiar una corsa fantastica dins aquelas tèrras. Ailefroide, Alafreda o Alefreida en vivaroalpenc ? Vendriá d’Alpa Freda e dona tanben lo sieu nom a un masatge de la Val Loïsa (tanben apelada « Val Puta », la marrida valada… lo territòri dels valdeses qu’i visquèron longtemps). Es un luòc d’importància per l’alpinisme, lo ponch de partença de mai d’una expedicion sus las cimas miticas, los sèrres estirats que trevèron los mai grands : William Auguste Coolidge, Guido Mayer, Angelo Dibona… Euròpa tota s’es retrobada dins aquela val recuolada, atracha per l’embriaguesa de sas immensitats. Non me pòdi empachar de pensar als oblidats, que, de generacion en generacion, s’acarèron a viure al pè d’aquelas torres del vertolhon… Aquelas familhas que, dins una lenga d’òc chucosa e amotlada coma la pèl de las morenas glaciàrias, nommèron los còls, las combas, los rius, los crestencs, las sapinièras e selvas de mèlzes. Dire la montanha, en delai del dessenh, es benlèu ne retrobar la lenga. O las lengas, que fin finala los Alps son un país poliglòt. Un país asaigat de rius e de gabres multiples, dralhas d’aigas movedissas que dessenhan un laberint de passatges coma los torns e destorns del riusset de Sant Pèire que, nascut de la fonda dels dos glacièrs (lo Blanc e lo Negre) s’estaloira dins lo Prat de Madama Carle, un òrt mineral. Aquí s’enauça lo sendièr que poja fins al refugi del glacièr blanc a 2542 mètres, nis d’agla e luòc de rescontre de totes los afamats de cèl. Un castèl perdut dins las nívols, a las confinhas del territòri d’una lenga, encara que… aqueles miralhs de glaça nos dison plan que cap de confinha existís pas ailamont.

[1]  Joan-Claudi Forêt qu’es tanben l’autor d’un libre de montanha en francés, un roman d’auturas que viatja entre las lengas del massís del Mont Blanc : La vallée perdue, Grenoble, edicions Didier Richard, 1987.

A prepaus de l'autor

Silvan Chabaud

Silvan es redactor al Diari, òc, mas carga mai de casquetas qu'aquela : jol nom de "Chab" canta dins Mauresca (Fracàs Dub) dempuèi la creacion del grop en 1999, e tanben dins Doctors de Trobar, doas formacions que fan sentir qu'es lo Massilia Sound System que lo faguèt cabussar dins l'emplec vivent de la lenga occitana. La lenga la maneja d'alhors tant que publiquèt un recuèlh de poesia, "Leis illas infinidas / Les îles infinies" (Jorn, 2012). Enfin, Silvan es universitari, autor d'una tèsi sus Bellaud de la Bellaudière, poèta provençal del sègle XVI e actualament cargat de corses a la facultat Pau Valèri de Montpelhier.

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Inline Feedbacks
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !