Seleccionar una pagina

Sul relaisset del monde

0 |

Lo miralh dels idolatras

Lo miralh dels idolatras – Le miroir des idolâtres
Alem Surre Garcia
Edicions Tròba Vox, 2020
Coll. Votz de trobar n° 21
(Francés / Occitan)
16.5 x 21 cm
15 €
ISBN 979-10-93692-16-6

Se ven de publicar un sirventés de l’autor de l’inoblidable Antonio Vidal[1]. Un sirventés, valent a dire – despuèi l’epòca del Trobar – un poèma de ruptura : aicí, ges d’amor cortés, mas un crit, terrible, moral, politic, existencial. En quatre cants, un crit imprecator que te pren, tanlèu lo començar, e te laissa pas. Per denonciar la lei arcaïca e assassina del patriarcat e del masclisme, la lei liberticida de l’absolutisme virilista ; per n’acabar amb la foliá de l’uman quand se fa plan mai bèstia e brutal que l’animal, quand s’inventa alara un Dieu a son image – çò es psicopata –, quand oportunament arbora un Autisme[2] escotelaire per, de la Crosada contra los Albigeses a Daèsh, justificar sos crimes : « Tuatz-los totes, Dieu reconeisserà los sieus ! ». Dieu, l’onor, la tradicion, l’alteritat, la pulsion sexuala, lo fantasma de çò pur, la rason d’Estat o d’Empèri… : pretèxtes nombroses, longa lista. Lor punt comun : l’amor per l’idòla, quina que siá, l’adoracion per un image materializat o pas – cargat de poder ordonator, al qual rendèm culte e cresèm, amb una certitud sens limits e sens distància, dins lo qual projectam megalomania, narcissisme oceanic e òdi. Plan mièlhs que mila paginas de sociologia o d’antropologia, lo poèma d’Alèm Surre Garcia nos fa cabussar dins aquesta ombra letala que sèm. Sens opausar un « nosautres » a un « eles » : l’idòla es lo miralh ont nos vesèm totes e totas, mai o mens, perque l’amor pel censor, pel sadisme, per la pensada magica, lo desir de servitud e de pensar pas, la páur d’èsser liure, es çò que, tròp sovent, compartissèm. Aicí lo poèta vei mai luènh que las bonas paraulas que justifican l’injustificable. Per el tot comença e acaba pel còrs : çò que li fasèm – lo forçar, lo marcar, l’umiliar, l’enclaure – lo fasèm a l’esperit, e la dominacion del còrs femenin es pel mascle barbar la victòria e lo gausiment suprèmes… Dins la linhada d’un pensaire coma La Boétie, de poètas coma Pèire Cardenal, Maa’ri, Kabir, Adònis, mas tanben Leon Còrdas[3], e dins un discors potent, percutent, semenat d’esluciadas, lo poèta nos parla de la permanéncia de l’òdi (al respècte de l’autre, de la vida, de la natura) e de la necessitat de se’n desfar. Son lengatge es clar, prigond (« Sèm aquí, quilhats fàcia a l’enigma… »), de còps umoristic (las istòrias de Nasredín), mas totjorn subtil (« La vida, per tu, es una pèrdia de temps abans l’eternitat. Atal blasfèmias en denegar la creacion de ton Dieu. »), en quista d’un dire verai, emai faga mal : « Ma sòrre (…) es urosa de servir son òme e d’obesir en tota causa. (…) Trapa dins l’esclavitud sa rason ». Felicitam las coratjosas edicions Tròba Vox (Narbona) que publican regularament un semenaire de dobte que, en nos parant un miralh sagnós, nos mòstra quant se ligan lo social e l’intime, l’arcaïc e l’actual, lo desir de transcendéncia e son desaviar mortal. Un regret çaquelà : geinan tròp d’errors e mancas dins l’accentuacion, l’ortografia o la morfologia dels mots (p. ex. «*reconeitrà », p. 19). Pièger, ne pòdon venir a cambiar lo sens de l’enonciar : aital quand, a la p. 48, « Plaguèsse a Dieu » deven « Ploguèsse a Dieu ». Mas, de segur, l’essencial es qu’aqueste libre-far nos ditz çò que volèm pas veire : a fòrça de crentar l’idòla sèm venguts nòstres « quite[s] jaulièr[s] ».

 ——————–

[1] Antonio Vidal, ed. Le chemin vert, Paris, 1983, 96 paginas.

[2] La divinitat tota-poderosa.

[3] « Ai pas res trobat que lonja e bridèl/de Còrdas d’Espanha a Còrdas sul Cèl. » in Dire son si, Comptador Generau dau Libre occitan, Vedena, 1975. Interpretat per E. Fraj dins l’album Subrevida, Revolum, 1978.

A prepaus de l'autor

Pòl Rausèl

Nascut en 1971 e sortit del país de Sault, Pòl Rausèl passèt sa vida a l’estrangièr : bèl primièr a París, puèi dins mai d’un país d’Africa, d’America Latina e del mond anglofòn. Ingenior de formacion, refusèt de se metre al servici de las grandas companhiás – nacionalas o internacionalas – e causiguèt puslèu de far l’artista (plastician) o l’ensenhaire, segon lo lòc e las possibilitats. Après aver barrutlat gaireben 30 ans per la planeta, ven de tornar definitivament al sieu país natiu e de tornar descobrir la siá lenga pairala (sa maire èra una berbèra josieva que li parlèt pas qu’en francés). Ditz que son país d’enfança a talament cambiat que, paradoxalament, es ara que se sentís en exili...

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Inline Feedbacks
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Lo CalenDiari

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !