Seleccionar una pagina

Critica literària

0 |

Lo flume inagotable dau Pouèmo

Conversations/Paraulo
Max-Felipe Delavoët
A l’asard Bautezar !, 2020 (Francés / Occitan)
160 paginas – 14,5 x 20 cm
16 €
ISBN 979-10-94199-16-9

La poesia en lenga d’òc, au sègle XX, es largament associada a Max Roqueta, Marcela Delpastre, Bernard Manciet… Mai una dei votz lei mai fòrtas e lei mai densas dau temps faguèt flòri de l’autra man de Ròse, entre lei canavèras pobladas d’aucelilha de la Crau asaigada : aquela de Max-Felipe Delavoët. L’òme, estacat a la sieuna tèrra dau Bayle-Vert, un mas de Crau gaire luenh de la vila de Grans, fuguèt agricultor sus sei tenements fins a la sieuna mòrt. Laurèt sei camps e trabalhèt sa poesia tot de lòng d’una vida, dins un provençau saborós notat en grafia mistralenca. De sei primierei parucions dins de revistas (coma la famosa revista Marsyas de Sully-André Peyre) fins a l’edicion en cò de José Corti o dins la bèla colleccion que creèt : Les livres du Bayle-Vert, Max-Felipe Delavoët amotlèt pacientament una fòrma melodica precisa, regulara, per acompanhar una dicha poderosa, quasi legendària, pròcha d’un buf mitic. Malurosament encara pron mauconeguda, sa poesia es estonanta : fa resson ai grands tèxtes de Mistral (coma Lou Pouèmo dóu Rose) tot en s’escapant sus de vias fòrt diferentas. Delavoët capitèt çò que tant d’autrei manquèron : contunhar una creacion provençala, dins lei piadas de l’òbra mistralenca, sens jamai repetir ni boclar lei causas, au contrari ! Tot renaisse e se transmuda dins sei vèrs que tutejan l’etèrne en cantant l’instant dau viure. Per mielhs dintrar dins son univèrs, leis edicions A l’asard Bautezar ! vènon de publicar : Conversations/Paraulo, un libre que repren una tièra d’entretens publicats o registrats entre 1953 e 1990, onte Max-Felipe Delavoët parla de sa vida, de son òbra, de son trabalh e de son rapòrt a la lenga, au luec, a l’espaci. Un recuelh donc de « paraulo » que fan resson ai poèmas e nos rapèlan que lo tèxte es avant tota causa un dire, una sonoritat. Avèm l’impression d’ausir la paraula de l’autor, aquí present, au recanton d’una taula… Lo lector ven ausidor e se laissa embugar per lo debanar dei mòts que, en provençau o en francés, soslinhan l’espessor dau cant poetic :

Je fais cinq kilomètres à pied, je regarde un arbre après l’autre ; donc si on veut fortement exister, on a tout intérêt à rassembler le monde autour de soi, ce qui en même temps veut dire que vous-même avez plus de facilités à vous projeter aux frontières du monde : il y a une espèce de double mouvement, comme dans la danse où le danseur sur place attire le monde, mais fait exploser sa personne jusqu’aux frontières du monde ; voyez, il y a un peu ce mouvement-là quand vous êtes au milieu d’un pays[1]
——————-
[1]Pages 138-139. Extrach dei rushes dau film de Jean-Daniel Pollet, L’arbre et le soleil : Mas-Felipe Delavouët et son pays, virat en 1989-1990.

Mai luenh, l’autor explica qu’escriu en provençau per, justament, non èstre provinciau e se plaçar au dintre de son monde e non en rèire, d’en defòra, coma i son condemnats leis autors qu’escrivon en francés sus Provença. Evòca Mistral, Maillol, lo pintre Auguste Chabaud que coneguèt, nos parla de musica e de pintura, d’art roman, de Cezanne o de d’Arbaud, dins una « ensouleiado » de personatges que li fan tota una familha. Siam emportats per lei quauquei comentaris que nos porgisson d’unei passatges de son òbra onte cada estròfa desseparada de son ensem es coma una pèira adornada extracha d’una capèla romana : fau saupre veire lo detalh e legir la coeréncia de l’ensem. Per aquò faire, après aquelei Paraulo, es lo flume inagotable de son/sei Pouèmo (la grafia mistralenca permet de servar lo mistèri entre singular e plurau) que nos espèra : la banhada ne serà encà mai agradiva.

A prepaus de l'autor

Silvan Chabaud

Silvan es redactor al Diari, òc, mas carga mai de casquetas qu'aquela : jol nom de "Chab" canta dins Mauresca (Fracàs Dub) dempuèi la creacion del grop en 1999, e tanben dins Doctors de Trobar, doas formacions que fan sentir qu'es lo Massilia Sound System que lo faguèt cabussar dins l'emplec vivent de la lenga occitana. La lenga la maneja d'alhors tant que publiquèt un recuèlh de poesia, "Leis illas infinidas / Les îles infinies" (Jorn, 2012). Enfin, Silvan es universitari, autor d'una tèsi sus Bellaud de la Bellaudière, poèta provençal del sègle XVI e actualament cargat de corses a la facultat Pau Valèri de Montpelhier.

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Inline Feedbacks
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Lo CalenDiari

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !