Seleccionar una pagina

Dins lei tribunas

0 |

Estadis sudamericans : sota la tepiera, lo sang

La politizacion de l’espòrt es vièlha coma lo monde. Dau temps dau fascisme en Itàlia, Mussolini purgava leis estructuras esportivas per ne’n far un esplech de propaganda fascista e bastissiá dos mila estadis nòus. En 1942, Franco organizèt un desfilat militar ambe 25 000 falangistas dins l’estadi Monjuïc de Barcelona, mentre que lo Camp Nou dau Barça, tre que fuguèt bastit en 1957, venguèt un luec d’expression antifranquista e procatalan. En America latina, pendent lo periòde dich de la « guèrra bruta » e l’aveniment dei dictaturas militaras, leis estadis revelaràn un aspècte mai sorn encara de la natura umana.

Au Chile primier, onte lo còp d’Estat dau 11 de setembre de 1973, sostengut per leis Estats Units, mena Pinochet au poder. L’estadi Nacional, a Santiago, es requisicionat per la junta militara e 12 000 personas i son empresonadas. Obriers, estudiants, jornalistas e artistas, òmes e fremas, s’amolonan dins lei tunèus generalament utilizats per leis espectators, escrivent d’aicí d’ailà de messatges sus lei parets per paur de disparéisser sensa laissar ges de traça. Demieg aqueleis opausants, lo cantaire Victor Jara se farà talhar lei dets puei assassinar (lo grop Nadau ne’n faguèt una cançon omenatge). A quauquei mètres dei sosterranhs, lo velodròme venguèt una gigantesca sala d’interrogatòri e de tortura. Vugèron l’estadi un solet còp en 1973, a la demanda de la FIFA, per un match de qualificacion per la copa dau monde còntra l’URSS. Mai lei sovietics refusèron de jogar dins un estadi « tacat per lo sang dei chilians » e fuguèron donc eliminats de la competicion. Lo poder chilian organizèt pasmens una partida fantauma davant 15 000 espectators, amb una soleta equipa sus lo terrenh, avans de far tornar lei presoniers un còp la mascarada acabada. L’estadi de la mòrt, coma disián lei jornalistas, farà preson una annada mai.

En 1978, Argentina sembla voler imitar son vesin. L’armada, qu’es au poder dempuei dos ans, espèra de pè fèrme la tenguda de la copa dau Monde per afortir son poder. Una campanha de boicòt es iniciada en França, que la situacion en Argentina es ja ben conoissuda gràcias aus testimoniatges dei refugiats. La competicion comença lo 1er de junh a l’Estadio Monumental de River Plate. A 800 mètres d’aquí, l’escòla de marina es lo mai grand centre de concentracion dau país. La tortura l’i es institucionalizada emai se volguèsse mai discrèta qu’au Chile, d’uneis opausants politics son getats vius per elicoptèr dins lo flume mai luench, practica inaugurada per l’armada francesa en Indochina. Dins aqueu contèxte, lo discors de patz dau generau Videla ressonant dins l’estadi aqueu jorn es d’un cinisme absolut. Après aguer crompat la partida còntra Peró (qu’utilizèt lei servicis d’Argentina per « reglar » de problèmas politics), l’Albiceleste es sacrada campiona dau monde, una victòria esportiva mai tanben politica. Lo dictator argentin declara : « avèm mostrat que siam un país organizat e unit ». Mai de 30 000 personas moriràn ò dispareisseràn en Argentina entre 1976 e 1983.

Leis estadis son chausits mai que mai per de rasons practicas ligadas a la capacitat d’acuelh. D’autreis estadis d’America latina serviràn la causa dei dictaturas : lo Cilindro de Montevideo en Uruguai, onte s’i jogava au basquetbòl, avans de cremar, fuguèt per un temps transformat en preson. En Onduras, lo regime de Micheletti embarrèt seis opausants dins dos estadis de beisbòl de la capitala, Tegucigalpa. D’autreis auràn un destin mai onorable, coma l’estadi Vila Euclides de São Paulo au Brasil en 1979, onte mai de 100 000 obriers, qui lo futur president Lula, se recampèron per exigir la liberacion de trabalhadors. Pauc a cha pauc s’es engimbrat en America latina un complicat mai necessari trabalh de memòria. Pascale Bonnefoy, una universitària chilenca, publiquèt en 2005 un libre, Terrorismo de estadio, tornant precisament sus leis eveniments de l’estadi Nacional, simbòl de la barbariá deis òmes de Pinochet. Una partida dei tribunas es barrada uei. Per se remembrar.

A prepaus de l'autor

Matieu Casanova

Marselhés de naissença, còrse e piemontés d'origina, exiliat en Biarn pendant dètz ans. Faguèri lo jornalista a Ràdio País a Pau quauqueis annadas avans que de tornar au mieu. Ai redigit d'articles per d'unei mèdias en lenga nòstra e fuguèri animator de l'Ostau dau País Marselhés. M'agradan l'istòria, lo fotbòl e lo chich kebab, tres causas que se marridan perfectament s'avèm un pauc d'imaginacion.

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Inline Feedbacks
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Lo CalenDiari

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !