Seleccionar una pagina

Istòria

0 |

Combatre a tot pèrdre ambe la França liura [Episòdi 8]

“Se battre avec la France libre à tout prix” es una entrevista de Jacques Modesti per Jean Lopez realizada a Marselha lo 13 de novembre de 2018 e publicada a l’origina pel magazine Sciences & Vie Guerres&Histoire.

Jacques Modesti es nascut en 1923 a Marselha (i viu encara) dins una familha còrsa de marins de comèrci e d’artistas. Sos parents desseparats, se’n va estudiar en Anglatèrra, avant de tornar en França en 1939 e al licèu en 1940. Que siá anglofòn li farà de bons servicis al dintre de la 2ena DB qu’intègra en 1943.

Lo Diari perpausa aquela entrevista en fuelheton, dins una version occitana d’Eric Astié.

Amb l’aimabla autorizacion de Jean Lopez, director de la redaccion de Sciences & Vie Guerres&Histoire.

Episòdi

8

Aprèp Strasbourg, Modesti passa Rin e descobrís Bavièra. Lo Berghof, lo famós nis d’agla d’Hitler, li fa de l’uèlh. La guèrra es a mand de s’acabar, e lèu los carris de Leclerc desfilaràn dins París. Una autra guèrra seguirà, mas per Jacques Modesti lo camin batalhièr aquí s’arrèsta…

G&H : Cossí los alsacians vos aculhisson ?

Jacques Modesti : De deliri. De drapèls franceses sortisson de tot costat. Nos regalan de botelhas de quirsh vièlh. Los adolescents girgonejan lo francés. Arribam prèp de Strasbourg e aprenèm que lo lòctenent-coronèl Rouvillois es entrat dins la vila pel nòrd, lo 23 de novembre. Nautres, sèm encalats davant los vielhs fòrts de la vila, ont mantuns de nòstres òmes se son fait tuar per aqueles maudits esnipèrs. Es alara que lo capitani me càmbia d’afectacion. Preniá cura de ieu, aquel brave òme. Coma sabiá qu’un uèlh me mancava, s’esforçava de me far passar d’un Sherman a un halftrack per m’alunhar tant coma possible del dangièr. E sus aiçò, decidís que serai lo menaire de l’oficièr de rensenhaments del regiment. Ambe Jeep a posita. Non ai daissat mai aqueste oficièr, lo lòctenent Nanterre, futur companh de la Liberacion, un vertadièr eròi, e me pesi los mots. Apuèi, sèm engatjats contra la Pòcha de Colmar. Un freg òrre. De combats mai que durs. Puèi lo regiment complet es remaisat.

G&H : Fins a çò que debute la campanha d’Alemanha ?

Jacques Modesti : Òc. Passam Rin en abril de 1945, sens bagarra. La 1ièra armada aviá fait lo trabalh abans nautres. E puèi ròda que rodaràs, dins l’Alemanha del Sud. Una vision d’apocalipsi. Ne sèm estabosits ! Lo país es devastat. A pro pena se demòra dens las vilas, un ostal amb un teulat intacte. Sovent, se redusisson a de simplas carrièras bordadas de milièrs de tonas de crapàs e de bigas ennegridas. De femnas, de mainatges, de vièlhs furgan en cèrca de l’òm sap pas qué. Las campanhas en revenge, son melhor provesidas. Mas lo mendre borg es subrepoblat per de ciutadans qui an fugit los bombardaments. Non comptam mai los presonièrs qui nos sorison en saludar militarament ! Desliuram de milièrs de presonièrs franceses, russes e poloneses, a mesura qu’avançam cap a-n-Austria. Me remembri d’un coronèl rus que nos lança en alemand : “Franzosen, prima !” aquò vòl dire : “Òsca los franceses !”. E puèi, lo 5 de mai de 1945, l’avantgarda de nòstre 501en RCC arriba a Berchtesgaden (Bavièra). Leclerc a manobrat abilament per doblar los americans. Lo lòctenent Nanterre m’estabosís cada còp mai. Sabiá ont lo diable nisava. A l’entrada de Berchtesgaden, i a una casèrna bèla. Nanterre qui parla alemand e ieu sèm en Jeep. Dos carris alemands son garats en espiga davant la pòrta. Devalam, los contornam. Lo Nanterre te lor met un patac dins la pòrta e dintra en bramar : “Avètz mieja ora per vos rendre o vos anientam fins al darrièr ! Sèm una division completa.” Una manada sèm… E tornam partir. Al cap de 20 minutas, issan lo drapèl blanc. Tres mila òmes en armas se rendon, amb una cèrta fiertat. Los oficièrs se botan a l’atenda davant ieu, getan lors Mausers e se van seitar per tèrra al fons del pati. Dignes.

G&H : Avètz escalat fins al Berghof ?

Jacques Modesti : Solide. Dins lo burèu de Hitler, rabalhèri quauques bricòlas, aprèp una tropa d’autres tipes. O balhèri tot al musèu de l’Armada. Me mercegèron mas, aparentament, aquò se perdèt. Non las ai vistas expausadas jamai. Aquò’s pel biais d’aqueste pòst de menaire al ras d’un oficièr de rensenhaments que veguèri de prèp la porcariá de la guèrra. De presonièrs matats, de viòlaments de dròllas… Mas non ai enveja de’n parlar.

G&H : Èratz al famós desfilat de la 2da DB ?

Jacques Modesti : Òc. Ai vist Jean Gabin, acompanhat de Marlene Dietrich. La division tota èra aquí. Quin bonaür. E puèi soi tornat en França ambe lo 501en RCC. Deviái èstre desmobilizat a Champigny (Yonne). Fasiam una bomba del diable. Mas foguèt sabracada e poguèri pas recebre ma fuèlha. Lo vaguemèstre me sonèt. Una letra per ieu. Ma maire m’informava que mon frairòt André, 12 ans, s’èra tuat en manipular una granada italiana qu’aviá trapada dins lo maquís còrse. Tornèri al mai viste que poguèri. Finala me desmobilizèron en Ajaccio. Lo capitani de ma companhiá me prepausèt de partir per Indochina e de passar sosoficièr. Lo tornèri veire qualques annadas a, a una taulejada d’ancians. Me diguèt :  “As agut rason de non partir per Indo. Tots los companhs del regiment que i anèron son mòrts alai. Nòstre quite cosinièr, Pancho.”
Aviái fait lo dequé per que lo martiri de França s’acabèsse. Mas de la guèrra, n’aviái pro vist.

Lo Vejaire
de

La
Redaccion

Jacques Modesti parlèt facilament de son epopèia de Marsilha a Marròc. Sus la guèrra, foguèt plan mens emparaulat, bensai per çò que non n’amèt res. Patriòta engatjat, mas òme prigondament pacific, sensible e uman, retenguèt mai que mai los episòdis qui illustrèron çò que la liberacion de França poguèt aver de mens gloriós, coma las femnas tondudas. Amai, lo respècte per sos camadaras, son estacament a la legenda de la 2da DB lo frenèron pro de segur dins l’evocacion dels aspèctes desplasents de la conquista del Reich. Otra la set de venjança ambienta, la compassion d’aqueste adolescent coratjós non flaquegèt jamai.
– Jean Lopez

A prepaus de l'autor

Eric Astié

Eric Astié es neishut en 1960 suu bacin de la Tèsta de Bug. Pren consciéncia de la soa occitanitat au costat de Crestian Rapin o Marcèu Esquieu. Qu'es professor d'occitan e d'espanhòu e que viu adara en Guadalope. Que publiquè mantuns articles dens mei d'ua revista occitana, e qu'ei tanben l'autor de "Diari d'un mes de Març" (Prèmi especiau de la jurada Jaufre Rudel 2010), o d' "Astrologia Negra".

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Inline Feedbacks
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !