Seleccionar una pagina

Per la veirina entredubèrta

0 |

Saunejadas faceciosas

Dos numèros enrè, Lo Diari aviá entrevistat Jan-Marc Simeonin que disiá, amb sa granda modestia amusada, qu’inventava pas granda causa. Bastava pas que d’èstre prestit del barròc espanhòl – gostes pas originals, çò disiá, per un ispanofil. Ai aquí entre las mans un libre que pensi qu’a degut aver tanben, o senon li me caldrà ofrir. I retròbi lo trait expressiu del gravaire. Sovent, los organs son desmesurats per tal de los rendre sovent disgracioses. Coma en çò de Jan-Marc Simeonin, i se pòt trobar d’òmes del còs mitat insècte. S’agiriá d’un paure admirator sens cap d’imaginacion que parodiariá l’artista lemosin ? Cèrtas non, que la primièra edicion d’aquelas 122 gravaduras data de 1565. Son los « Songes drolatiques de Pantagruel où sont contenues plusieurs figures de l’invention de maistre François Rabelais ».

M’èri faita un punt d’onor a parlar dins aquesta rubrica pas que de libres en occitan, mas aquel es un libre grafic e coma lo roman grafic es a la mòda… Fa un moment tanben qu’aviái enveja de presentar aquel libre que m’agrada, sens pr’aquò passar a l’acte, essent ni especialista de Rabelais nimai de son periòde literari, nimai de grand causa. Pr’aquò l’editor de 1565 dins los tres primièrs fulhets que nos liura nos ditz : « Me semblèt pas bon de far un long prefaci per la recomandacion d’aquel present obratge, aquò es pels que vòlon far volar lor renommada al mièg de l’univèrs ». Es doncas en totala descomplexacion que vos pòdi parlar d’un libre que simplament m’agrada.

Lo títol del libre parla d’esper el. Son de gravaduras que son inspiradas per l’òbra de Rabelais. De personatges grotescs, disgracioses mas tanben plens de simbòls que fan rire o intrigan. Tanplan coma intriga lo fait de liurar al public après la mòrt del mèstre Rabelais aqueles dessenhs sens cap de comentari nimai de clau per los legir.

Agrada mas intriga aquel tipe qu’a una giba talament gròssa dins son esquina que sembla un sac d’esquina, que se i ven pausar un aucèl cambalong. Qué s’escapa de son bèc ? de moscas ? de letras ? de causas que pudisson benlèu, que l’òme se tapa lo nas en mostrant aquelas causas del det. Mas benlèu que mòstra lo personatge de la pagina d’en fàcia, perque plan de figuras son aital cara a cara. Pòrta esperons gigantescs mas pas de demarcacion per las bòtas, coma se fasián partida de sa camba. Sa cara, son nas, sas aurelhas son plan mai gròsses que lo demai de son còs, coma los caps gròsses catalans.

Es aquí la riquesa d’aquela òbra illustrada : lo qu’a pas la clau pòt presar lo primièr nivèl de lectura, la referéncia a una cultura populara, tanplan coma l’òbra escrita de Rabelais, mas tanben coma l’òbra picturala contemporanèa de Bosch o Brueghel. Lo que n’a las claus pòt presar l’aspècte reivindicatiu e se congostar de sa cultura personala.

E coma la coneissença aima generalament pas lo voide, doas edicions dels « songes drolatiques » que seguèron la de 1525 i volguèron liurar lors interpretacions. Saludam aquel trabalh que nos porgís tornarmai una edicion dins sa sobrietat e doncas son mistèri curiós, e que se despartís del « qu’a-plan-volgut-dire-l’autor ? ». Las allusions, ja a l’epòca de mèstre Alcofribas, èran multiplas e desrotantas, o ditz Richard Breton, l’editor de 1525. I mostrar mai d’allegorias « calfreter des allegories qui ne furent oncques songees » (Rabelais, sic) es doncas vanitós. Çò-ditz Edmond Thomas, l’editor de l’ostal Plein Chant, « lo public se pòt divertir simpletament de l’aspècte d’aquelas figuras monstruosas ». E quin editor, Plein Chant ! Portar l’amor del detalh o de la tipografia fins a tornar utilizar un « s » long coma al segle XVI, al mièg de totas aquelas curiositats, es de golardisa Rabelaisiana. Son prètzfait ? « obtenir les suffrages des bibliophiles les plus délicats ». E quand vesèm qu’aquel obratge fa partida d’una colleccion que s’apèla « bibliothèque facétieuse libertine et merveilleuse », aquò balha – coma dire – l’enveja d’i conhar mai lo nas.

Referéncias :

Les songes drolatiques de Pantagruel où sont contenues plusieurs figures de l’invention de maistre François Rabelais 
Introduction et des remarques par M. E. T.,
Bassac Plein Chant, imprimeur-éditeur, 1993
15.00 €

A prepaus de l'autor

Cecila Chapduelh

"Ai res a dire ’Quilhs mots catan res N-um l-i vei la fuelha per darrier E si son ’quí, son venguts per asard Per asard de ’quelas pensadas nivolosas Sens color, sens gost, inconsistentas Inconsistentas, demoratz ! Setz de ieu, seretz de mon lengatge. Ai res a dire E ben zo vau dire."

M’aboni !

Anóncia

Lo CalenDiari

Obrir lo CalenDiari

Los darrièrs articles

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !