Seleccionar una pagina

Rescontre

0 |

Entrevista – Jan-Marc Simeonin o los azards de l’identitat artistica

Lo coneissem coma l’illustrator de la màger part daus obratges editats a las edicions dau Chamin de Sent Jaume. Sa modestia acceptariá benleu pas de s’auvir dire qu’es un artista occitan incontornable. Pasmens lo pessimisme joiós de queu personatge vau lo rescontre. Lemosin, ispanista, barròque, vilaud son quauquas compausantas de se, mai de son inspiracion. Urosament per nautres, Jan-Marc Simeonin aima plan eschamnhar sus sa cultura, çò que nos balha quauquas claus per desboirar sos dessenhs.

Una question passa-pertot per lançar la conversacion : coma vos presentatz ?

Sei un vielh ! Sei ’quí dempuei la naissença dau moviment occitanista de las annadas 70. Per parlar de mon percors artistic, mai particularament, ai començat per segre daus cors de croquís a l’Escòla Normala. Lo concors Claude Bernard, s’apelava. Siguei admés au Liceu Claude Bernard aprep mas deguei renonciar a quilhs estudis perça que la borsa era pas pro flama. Quò es tot parier risent de veire que ieu, que sei de gaucha, abandonei una formacion artistica per de las rasons entau materialas !

Me retrobí endonc a Peitieus per far professor de collegi en letras e istòria. L’istòria me plasiá gaire ; quò es per azard que chausiguei l’espanhòu, mas z’ai jamai rancurat. L’azard faguet de las chausas que me son plan importantas.

D’un costat lo dessenh, puei la lenga e la cultura ispanica, enfin l’occitan en devenir. Quò es çò que cimenta vòstres dessenhs. Avetz trobat un biais de liar tot ‘quò ?

Aime beucòp l’art ispanic, lo barròque. Quò es pas gaire originau. Tots los ispanofiles an quilhs gosts : Velasquez, Goya, Cervantes. Ne’n sei maitot. L’i a beucòp a veire dins un tableu de Velasquez e coma se, aime plan botar de las referéncias dins mos dessenhs. Mas atencion : quò es pas per çò que mete de las referéncias a Velasquez dins mos dessenhs que me prene per se ! Ai ma vita, tanben. Sei un vilaud de Lemòtges, mas passava mas vacanças dins un vilatjon a costat de Neiçon (Nexon en Nauta Vinhana). Ma tantin teniá l’espeçariá, fasiá los jornaus. Quò es quí que me nuriguei de bendas dessenhadas en tot recuperar los invenduts « Pim Pam Poum », « Tartine Mariol ». Chas ‘quela mesma tantin, l’i ‘viá pas l’aiga correnta. Lo monde venián querre l’aiga a la pompa qu’era juste davant la botiga de ma tanta. Auviá tot lo vilatge que passava e que parlava occitan. Aime plan dire que boire dins mos dessenhs l’occitan e sa granda literatura emb lo maichant gost de las BD que legissiá pitit. Un pauc coma dins las annadas 1920 que los Espanhòus definigueren El esperpento, un biais de transfigurar la realitat per lo grotesc qu’es vengut una reivindicacion de queu maichant gost.

Quò es a Peitieus que venguet l’enveja de trapar una identitat occitana ?

Òc es. De’n prumier nos renderem compte, los quites Lemosins, qu’erem diferents. Erem gaire mai au Sud, mas per los peitavins, aviam un accent marselhés ! Quand, enquera per azard, me retrobei dins un seminari animat per Peire Bec, pensatz-vos ! Tot çò que disiá ‘quel òme era interessant. Quò es entau qu’aguí las òbras de Pau-Loís Grenier entre las mans. Una miraudiosa descoberta !

Quau definicion dau maichant gost donariatz ? Un pauc coma los caganèrs de la cultura populara catalana ?

Cherche pas lo rafinament. Sei de classa mejana bassa, mos gosts son pas claufits de dentela. Ensenhei pendent vint ans la literatura latino-americana a l’universitat de Lemòtges. Las òbras qu’estudiàvem  emb los eslevas fasián  daus uns còps tòrcer lo nas a d’autres collegas. Ieu aimava estudiar « Un señor muy viejo con unas alas enormes » de Gabriel García Márquez.

Mas setz tanben esmalhaire. L’esmaut es un art de gleisa, emb un costat sacrat. Quò es çò que cherchatz dins questa tecnica ?

De’n prumier, l’i a lo dessenh. Quò es lo mai important per ieu. Rencontrí Jean-Claude Cafin, quò es se que me formet a la gravadura. Dau dessenh a la gravadura e de la gravadura a l’esmau, quò es una evolucion naturala. Coma a l’Atge Mejan, l’esmau es tanben un biais de far circular lo dessenh. Los esmaus de l’Atge Mejan eran suventes còps fach a partir de gravaduras. Lo maichant gost l’i es daus uns còps tanben plan present. L’esmau me sembla, de mai, un pont entre artistas e artesans. L’i tròbe l’exageracion, lo burlesc, l’abséncia de moderacion que me plasen e qu’aime dins l’opera maitot. Dins la vita, sei quauqu’un de moderat. Pas dins mos dessenhs.

Dins los dessenhs citats en illustracion de queste article, vesem un messatge escrich. Quò es sistematic ? E totjorn en occitan ?

Totjorn. Balhar de la lisibilitat au dessenh me sembla important. Parle pas bien paguna lenga, sei benleu un escriveire « raté », mas ai remarcat que lo monde saben gaire legir un dessenh. Escriure balha de las claus, quitament si reivindique lo fach d’estre dins la mediocritat de tot, quitament dins la tecnica. Mas tecnicas son las mai simplas, fau pas dins l’innovacion. Botar dau texte dins lo dessenh, quò es pas ieu que z’ai inventat. Dise mercés a Goya – per contra chas se l’escrich se compren pas totjorn. Ieu aime bien contar a l’entorn de mos dessenh. L’interpretacion demorará de tot biais totjorn quauqua res de personau. Çò que fau es personau, intime. Si quauqu’un vòu chaptar un de mos dessenhs, sei totjorn esmiraudiat de veire que dins quauqua res de tant intime, l’autre vai trapar un denominator comun. Quò es per ieu una gratificacion de veire que mon intime pòt parlar a quauqu’un mai.

I auriá pas una pita paur dau voide dins vòstres dessenhs ?

Segurament! Pense que quò fai partida de questa estetica dau maichant gost : emplenar, acumular, quò es una part dau grotesc. Mas sei lemosin tanben : zo fau sus una susfàcia pita perque sem un país modeste. Lo Conselh Regionau de Novela Aquitània me demandet de prepausar una aficha per mostrar l’aspècte « positif et optimiste » de la region. Mas crese que nos sem mau comprés e que ma prepausicion los a un pauc siderat, ieu que sei mai que mai negatiu e pessimista ! Era partit d’un poèma de Pau-Loís Granier « La crida Aquitana ». Ieu representava una vacha – blonda d’Aquitània o lemosina ? – que fincava la coa d’un peisson que simbolizava lo litorau un pauc tròp seductor a mon vejaire. La mar es ‘quí, emb de las bravas ersas mas tanben daus tentacules qu’equilibran lo dessenh. Lo Lion d’Aquitània era ben ´quí, mas en charentesas. Parla coma lo rainard de la chançon que finca sa gròssa coa ! Coma un lemosin zo pòt estre quand rencontra un aquitan tròp ufanós…

A prepaus de l'autor

Cecila Chapduelh

"Ai res a dire ’Quilhs mots catan res N-um l-i vei la fuelha per darrier E si son ’quí, son venguts per asard Per asard de ’quelas pensadas nivolosas Sens color, sens gost, inconsistentas Inconsistentas, demoratz ! Setz de ieu, seretz de mon lengatge. Ai res a dire E ben zo vau dire."

M’aboni !

Anóncia

Los darrièrs articles

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !