Seleccionar una pagina

Rescontre

0 |

Entrevista – Delfina Lafon

Entrevista – Delfina Lafon

Comediana, cantaira, cercaira en vutz e emocions sonòras, atau que poderem presentar la Delfina Lafon. Espatlada per la lenga occitana de tota petita enlà, que’s mobiliza la vutz hòra de la zòna de confòrt, en botà’s suu hiu de l’improvisacion e de la recèrca vocau. Cambiar la lenga d’ua pèça sus l’empont? Doblar la Julieta Binòcha en òc? Cantar en un ensemble de 25 musicians improvisators? Desfís tienuts. Chic a chic, Delfina que’s fabrica utís navèths.una comediana curiosa e rica d’experiéncias vocaus,una votz-pepita per las creacions en lenga nosta.

Qu’ès comediana, tanben cantaira e contaira. Quin t’ès formada ad aqueth mestièr d’empont?

Premèir, èi estudiat los Arts de l’espectacle a l’universitat de Bordèu III. Puèi me sui formada au Théâtre du Jour ad Agen, ne sui sortida en 2001. Ei una escòla-companhia, on s’i apren a jogar, cantar, méter en scèna, desentramalhà’s damb los costumes… De verai, aquò ei l’escòla que’m falèva per apréner lo mestièr d’un biais artesanau, per estar autonòma e jogar un pauc pertot.

Quin ès vienuda de cap la lenga occitana?

A casa, los grans parlavan patoés per tant qué los joens ne podussin pas compréner. Sui originària d’un vilatjòt dau sud dau Peirigòrd, la contaira Maria-Odila Dumeaux ei ma cosia. Mercés ad èra, èi hèit la connexion entre occitan e patois. Un monde s’ei obrit a jo, e me sui avisada que l’occitan m’avè tostemps companhada. Parli una mesclanha entre mon lengadocian de petita e lo gascon qu’èi aprés e parlat damb la hilha, escolarizada a la Calandreta de Pessac pendent 9 ans. Volèvi botar la lenga dens mon mestièr. Desjà i avè la preséncia de l’occitan tostemps dens los espectacles, per la canta, o per contes en bilingüe. M’agradava de har sonar mei d’una lenga. Quate ans a, comencèi lo doblatge de filmes en occitan damb lo Laurenç Labadie. Pensavi que lo gascon seré mei aisit, pr’amor de l’aver aprés en cors. Mès lo lengadocian me sòrt mei fluide, ac vedi au doblatge: ei la lenga dau còr.

Que hès partida de la companhia bordalesa Zygomatic. Lo vòste espectacle Manger que’s va hestejar los 4 ans de virada e 300 representacions au mes de heurèr. Que n’avetz apitat una version catalana, en arrevirant e distribuint tornar los ròtles. Quin s’ei escadut ? Quin e’s viu aquò sus l’empont ?

Èm de la mèma promocion au Théâtre du Jour damb lo Ludovic Pitorin, fondator de la companhia, e tanben autor e metor en scèna de l’espectacle. Tots duies avem aqueth esperit d’artesan de l’espectacle. Per l’espectacle Minjar, au cors de la permèira annada de representacions a Bordèu, encontrèrem a dus catalans. Nos lançèren una blaga, la de traduïr l’espectacle… Que s’ei concretizat ! Un amic poèta catalan e francofòna hit l’adaptacion dau tèxte. Per jo, lo catalan n’èra pas briga lònh tanpauc, l’avèvi ja ausit. Èra l’escasença de l’apréner, e que n’aví enveja. Lo fèit de cambiar de lenga renovèla, refresqueish las règlas dau jòc. Dens l’espectacle, i a 50 % de tèxte e 50 % de gèstes, de dança e de sons. Mès, fau que lo tèxte passe. Fau tribalhar lo biais de díser, carcar lo sens dens los mots, ensajar de tornar trapar la mèma intensitat de jòc passant d’ua lenga a l’auta.

Que supausi aquera experiéncia e t’a preparada au doblatge en occitan, dab l’equipa Conta’m. Quin vives aquera experiéncia?

Ei una manòbra que’m sembla bien diferenta. Ac preni puslèu coma un exercici musicau, que non pas coma una interpretacion de comediana. I a la dificultat de díser tots los mots, totas las sillabas en ritme, e de tornar préner la musicalitat de l’originau, gahar l’intensitat shens caricaturar, interpretar en demorar fidèla. Assagi de non pas hicà’m dens las emocions mès dens quauqu’arren de fisic, d’organic. Aquò hèi partida daus utís de comediana!

De totas aqueras declinasons dau mestièr, çò qui t’agrada mei?

Actuaument, me hèi gai de cantar. Me fau contunhar a cercar per la tralha aquesta. Canti dens l’Ensemble UN, un orquestra de musica contemporanèa, compausat de 25 musicians autodidactas qui vènen dau jazz, freejazz, de l’improvisacion liura. Avem tres o quate baterias, tres contrabaishas, guitarras acosticas e electricas, quate maquinas, saxofòne, tuba, sobassofòna, duas cantairas a la votz… L’instrumentarium ei arridolent! David Chiesa, lo creator, qu’avè enveja d’amassar amics musicians que coneishèva dempuèi 20 ans, e de har musica estructurada mès escriuta d’una auta faiçon. I pòt aver grafics, un cronomètre e consignas daus sons a produíser, la tessitura, lo gran dau son… La lenga ei presa coma un instrument, e aquò m’agrada. Tot parièr damb lo collectiu d’improvisacion vocau Improvox, miat per Marie-Anne Mazeau (anciana membra de Manufactures Verbales): utilizam la votz coma un utís. Ne cercam pas a har beròi, o a pensar de tròp. Çò que nos interèssa ei puslèu cabussar dens lo son. Canti tanben damb Galip, on nos amassam a quate cantaire e cantairas, a l’entorn d’un repertòri en occitan. Peu moment n’èm a constituir lo repertòri, a cercar lo noste son, lo biais de mesclar las votz. De mei, ensajam de parlar occitan pendent las repeticions! M’agrada hòrt de víver la lenga d’un biais tant bon.

A prepaus de l'autor

M’aboni !

Anóncia

Lo CalenDiari

Obrir lo CalenDiari

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !