Seleccionar una pagina

Dorsièr

0 |

Djé balèti – Deu « Pantaï » au « Carnevale »

Djé balèti – Deu « Pantaï » au « Carnevale »

Lo musician e cantaire nissart Jérémy Couraut, alias Djé Balèti, que s’adona dempuish bèra pausa a desvolopar un imaginari carnavalenc. Membre fondator deu Carnaval de la Verrerie, petit carnaval de quartièr a Tolosa totun dotat d’un orfeon e d’un animau totemic, que cultiva en banda la timpona pagana collectiu. Sertit d’imatges mitics e mistics gessits deus esperits mediterranèus, occitans, europèus, lo Carnaval que vad un punt de partença tà crear, víver e repensar los mites qui’ns atorejan. Tot aquò tà tornar tà la basa : hestejar amassa e tornar saunejar.

E’t brembas deu ton permèr contact dab lo Carnaval ?

A ! Èra Starwars, au Carnevale de Nissa en li annadas 1977/78. Èri vestit amb un costuma de la Garda Imperiala de la Guèrra deis Estelas. En familha, eravam toi vestite en Starwars e me’n avisi de m’èstre fach cagar tota la jornada en li gradins ! (arríders) Ai una remembrança dei Bambanas, de l’escombiu de veire aqueli  gròssi tèstas quora èri mai pichon.

Preu ton caminament de musician, d’autor-compositor, quin as començat a’t neurir de tot aqueth univèrs ? Çò que t’a connectat dab lo Carnaval ?

Es bessai un libre (un pauc “kitsch”) de Marion Zimmer Bradley, dont i a una vision feminina dau mite arturian, e subretot una vision religiosa d’avant lo crestianisme. En la nòstra civilizacion, avèm la mitologia dei libres, aquela dei grècs o la bíblia. Mas i a la mitologia de l’oralitat, de gents a gents, de l’intuicion. Èri a París a l’epòca, èra un pantai de pensar faire un carnevale un jorn. En li annadas 1990, ai audit parlar dau Carnevale independent de Nissa, puei en li annadas 2000, ai rescontrat lo Loís Pastorelli e la banda Nux Vomica. Ai participat a la renaissença dau C.O.C.U. de Tolosa (Comitat Organizator deu Carnaval Universitari, puish Unifiat) en li annadas 2010, mas aviavan ja començat de faire lo nòstre Carnevale de la Verreria. Eravan una banda de vesins, aviavan l’abituda de viure ensems, mas en mai aviavan envueia de folia, d’explosar. Voliavan cambiar d’estat, cantar per carrièra, seguir lo nòstre totèm, lo grand Romèo. Eravan inspirate per l’idea de viure e faire ensems, de mesclar li generacions e li classas socialas. Es lo Dominique Pauvert emb lo sieu libre ” la religion carnavalesque”que nos a menat a observar que, a breti dei nostras intuicions èron de rituaus tradicionaus. I a augut de tradicions espontanèas coma faire de ròndas de dança que viran per la senaca, en remontant lo temps. O encara macular li gents de negre. Avèm fach de maridatges tamben, avii compausat una cançon dei cocuts… Tot aquò son de rituaus ancians que se tròban en tota l’Euròpa. L’avèm descubèrt après ! Segur que lo Carnevale es una remembrança de religion mai anciana. Es tota una mitologia aclapada. Cau legir lo libre de Dominic Pauvert.

Entrar hens l’esperit e l’ambient deu Carnaval, aquò n’ei pas balhat a tot lo monde. Culturaument, que cau aver los còdis, conéisher los rituaus… De mei, las comunas ne daishan pas tostemps las « festivitats » debanà’s. E i a ua recèpta tà atraçar, ahuecar e includir lo monde ?

Es complicat per nautres, occitans, despí l’interdiccion de la lenga e dau teatre popular pagan. Per una persona de fòra, faire lo fòl es pas aisit. Mas, i a toti li manièras de faire e de viure lo Carnevale. La cultura s’es perduda, mas l’intuicion es aquí. Cau faire passar la folia en un personatge, per pas aver l’obligacion de paréisser intelligent. En generau, en introduccion, ieu lequi li caras, o d’autras partidas dau còrs ! (arríders) En mai sèm en una societat emb de leis carnavalicidas. Mas i a de reaccions popularas. Aquò se bastisse au present, emb cen qu’es vivent. Se regajan tota la nòstra cultura, es de Carnevale. Lei personatges crestians an de vidas de Carnevale ! Lo Crist per exemple, es barbut coma un ors, a la cara d’un dieu mai ancian, a un paire cocut… Qué mai ? Va morir e renàisser, coma lo rei carnevale, es l’enfant d’una umana e d’un dieu coma en la mitologia grèga. E lei Sants an toi un doble en lo paganisme ! Mas tot aquò es pas aisit de lo dire. Lo ben d’un costat e lo mau de l’autre : lo Carnevale va questionar aquela dualitat, aquela manièra binària de veire la vida. Sèm mai rics, mai complicats qu’aquò.

Perqué avem tant besonh deu Carnaval ?

Perqué avèm besonh d’una societat que fa fèsta ensems. Avèm ren que lo bal dei pompièrs, la copa dau monde de fotbòl, lei fuecs d’artifici… Lo Carnevale pòrta quauquarren en mai. Avèm set de l’autre monde, set d’un encantament. Nos manca de re-encantar lo monde, de faire veire ais pichois qu’es possible de demorar adulte e de pantalhar.

Qué çò que’t pòrta a tu, lo Carnaval ?

Lo pantai vivente ! Es un autre monde, especiau, parallèla, coma la mùsica dei Beatles o dei Doors. Es una dubertura sus la mitologia viventa. Mai vau dintre la religion carnavalesca, mai vau en l’indicible. Poades èstre lo que n’as pas jamai agut lo coratge d’èstre : es mai qu’una terapia ! La Confreria dei fòls dau Carnevale  èron dei medecins de l’ànima. Faíon de mùsica de transa per entrar en negociacion ambe l’espirito e negociar la liberacion de la persona, l’ànima parla a l’ànima, coma li Gnawa en Africa dau Nòrd o la Tarantella au Sud d’Itàlia. La mùsica fa aqueu trabalh. Es pas un pantai new age, es una vibracion reala. En mai, i a li cauas que si vèon, e lai cauas que si vèon pas. Aquò mi platz.

A prepaus de l'autor

Lo Diari

Aquel compte es bailejat per tota la còla de redaccion del Diari. Es aquel compte que s'ocupa dels afars corrents sus aqueste site e s'encarga de la publicacion dels articles.

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Lo CalenDiari

Los darrièrs articles

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !