Seleccionar una pagina

Umor

0 |

La corsa amb lo temps

Los quadrants solars marcavan que lo temps fugissiá a son ritme e sens pietat. Se coneis plan de monde que corrisson aprèp lo temps, a la recèrca de lor passat o en quista de devenir. Fòrça monde pensan que Dieu metèt una setmana (de sèt jorns o de 35 oras ?) per crear lo Monde o encara (mas lo monde es sovent piòt – de Nadal ?) que las sasons se seguisson a un ritme indefugible : prima, estiu, tardor, ivèrn, prima…

La modernitat que vòl faire totjorn unas causas novèlas (sens cap ni centena, unes braves còps) a pres per tòca de negar lo temps : es pas mai question de se plegar als cambiaments quotidians entre nuèit e jorn, setmanièrs entre jorns de trabalh e dimenges o dimenjadas, annadièrs dins la rompedura afortida de la ronda de las sasons… D’unas fòrças (economicas, ideologicas…) nos vòlon faire mestrejar lo temps e lo plegar a nòstra bona (enfin, a lor marrida) volontat. D’exemples, n’avèm a bodre : los supermercats son dobèrts los jorns de fèsta ; la messa del dimenge se fa lo dissabte de ser ; las partidas de fotbòl o de rugbi se jògan a miègjorn ; la dintrada de las classas se prepara al mes de mai ; los presents de Nadal se crompan en octòbre ; las campanas de Pascas tornan per Candelièra ; nos propausan de manjar fetge gras per Pascas ; fan de nèu artificiala per esquiar en agost ; amb lo rescalfament, l’estiu començarà en abril…

La possibilitat d’una setmana dels quatre dijòus s’estavanís dins los fums de la debrembança…

Sèm tornamai a una crosada (non pas dels camins, mas dels oraris) amb la question fondamentala de las oras e la fin anonciada dels cambiaments d’estiu en ivèrn e d’ivèrn en estiu (la prima e la tardor son als abonats absents !). En França, serián sièis sus dètz a optar per l’ora d’estiu permanenta. Los autres, lor i agrada mai l’ora d’ivèrn, levat los 4 per cent (e ne soi !) qu’an optat per l’evidéncia : se tornar metre a l’ora del solelh.

Mas qué revèla aquela volontat de transpausar miègjorn a doas oras del vèspre ? Volètz que vos digue mon punt de vista sens pèrdre una minuta (o, quitament, una segonda) : es encara una fractura civilizacionala (e de las bèlas !) que se met en camin. Los mots miègjorn e mièjanuèit perdràn tota significacion ! A quna ora tustarà l’assassin de mièjanuèit ? A quna ora la pantofla daurada de Cendroseta tornarà venir espartenha ? A quna ora los pols seràn sensats cantar : es que los caldrà condicionar rapòrt a l’ora novèla ? Cossí farà qualqu’un per s’apariar amb sa collèga quand serà amorós d’una pendula ? Vesètz la lauseta dels trobadors celebrar lo retorn de l’alba a nòu oras del matin tota soleta, quand lo monde serà al trabalh e los pichons dintrats a l’escòla ? Caldrà tòrcer las agulhas dels darrièrs quadrants solaris, testimònis ancestrals del temps que passa e que fugís, per que lo solelh se plegue a las necessitats de l’ora pòst-modernista e re-actualizada ? Cossí èsser dorièr se las oras an ja doas oras d’avança ? Cossí èsser tardièr se cal esperar doas oras de mai (e pas solament al mes de mai) ? Cossí voler l’espandiment de la pensada e de l’accion ecologicas e causir referéncias oràrias sus d’autras basas que la corsa dels astres, del solelh, de la luna e de las estèlas, de la nuèit e del jorn ?

La sembla-racionalizacion novèla e forçada serà un pas de mai per l’artificializacion e l’uniformizacion de las existéncias umanas, que pertocaràn a un moment o l’autre los mondes animal e vegetal. Tot aquel rambalh menat a l’entorn dels cambiaments d’oras es un procediment de despossession de la memòria collectiva e de l’usatge normal del temps.

Tres-minutas Roch

A prepaus de l'autor

Alan Roch

Alan Roch foguèt institutor pendent plan de temps, avant de venir animator cultural, çò qu'explica perque consacrèt una part de son activitat a escriure pels dròlles. E a contar, qu'Alan Roch es conegut per sas istòrias inspiradas de la tradicion e de la vida del seu país (Carcassona), que salpica d'un umor ironic. Son agach agusat li val d'escriure de cronicas dins mai d'una revista o jornal, e notadament sul rugbi, que n'es un afogat de primièra borra.

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Los darrièrs articles

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !