Seleccionar una pagina

Barrutlatges

0 |

PIGÜÉ – Barrutlatge dins La Pampa

Delà la mar

Sèrgi Gairal IEO edicions, 2004
Ne'n saber mai

Una rota longa, drecha e coma sensa fin, s’estira dins una plana verda ont paisson de vacas a pèrda de vista. La veitura lampa en direccion d’una ciutat bastida sus un plan geometric perfièch, una mena de damièr urbanizat coma la màger part de las vilas nascudas d’una colonizacion mai o mens recenta. Es un imatge dins la tèsta, una vision noirida pels reportatges, las lecturas e una cèrta « mitologia » occitanista. Un Aubrac d’America, un causse d’en delà de l’ocean, una tèrra aluenhada ont se parlariá encara occitan, saique, una mena de Gàrdia Piemontese en Argentina ? Fasèm lo viatge dins la tèsta, en esperant un jorn benlèu i metre los pès.

Tocar lo sòl, coma aqueles exiliats avaironeses que seguiguèron Clamenç Cabanetas, un jos-lòctenent de l’armada francesa originari de Sant-Come, que crompèt qualques ectaras de pradas au lòc dich Pigüé a la fin del sègle XIX. Pigüé, en lenga mapuche, designa un lòc de recampament, un ponch per se retrobar, s’amassar. S’i retrobèron donc aquelas familhas deseiretadas de la val d’Òlt e i plantèron cavilha après mai d’un mes de viatge. Çò que l’istòria oblida sovent de dire es qu’aquel tròç de pampa aparteniá autrescòps als Amerindians, es un territòri de luchas ferotjas ont lo mitic cacique Calfucurá s’opausèt als colons. Lo vent que sibla sus aquelas planuras canta encara lo planh dels Indians exterminats entre 1878 e 1881 per una armada argentina modernizada, entre autre, amb l’ajuda de militars franceses. Lo Clamenç Cabanetas non foguèt embauchat, d’alhors, per formar e entraïnar los joves recrutats de l’ejército blau e blanc ? Tot paradís sèrva sos secrèts infernals. De retorn en Avairon, lo Cabanetas capitèt de convéncer pro de mond per realizar son sòmi de bastir una ciutat nòva dins aquel tenement d’America del Sud que li rementava, se ditz, son país d’origina. Una autre sieu, simetric, de l’autra man de l’Atlantic, un autre Avairon : òc, òm se’n va sovent per retrobar Itaca. Los migrants, eles, fugissián lo caumatge, la pauretat, e deguèron beure las paraulas d’aur del jos-lòctenent, paraulas clafidas de promesas. Sabèm que la realitat foguèt dura, que las primièras recòltas d’America foguèron magras mas que tenguèron e capitèron, perseverant totjorn, de s’installar a de bon. Parlavan occitan, segur, e lo parlèron  longtemps encara, çò pareis. Las familhas de Pigüé an servat de noms que semblan sortir tot drech d’un roman de Bodon mas an passat naturalament a l’espanhòl. En viatjant sus Internet òm apren, estonat, que totes los enfants de Pigüé aprenon ara lo francés… Òm pantaissa alara a la dobertura d’un pòste d’ensenhaire d’occitan en Argentina… Es que d’unes descendents de migrants s’interessèron als Mapuches ? Los colons avaironeses, sachèron que los ancians estatjants de Pigüé s’exilièron eles tanben, qualques annadas abans, cochats per la terribla operacion dicha Conquèsta del desèrt ? Una associacion Roergue-Pigüé entreten ara de relacions regularas entre aquí e alai, se ditz que de temps en quora de visitaires argentins desbarcan sus las ribas d’Òlt en questa de lors originas. Fan donc lo camin invèrse, a rebors d’aquelas partenças coma per téisser e petaçar un vestit traucat.

Tornamai dins la tèsta. Una rota longa s’estira dins una plana verda. Me sembla que sèm dins lo ròdol de Nasbinals. La veitura lampa en direccion d’una ciutat bastida sus un plan geometric perfièch. E tòrnan de visatges marcats per la lutz e la vida, de caras burinadas, d’agaches que cèrcan un bocin de tèrra per i pausar la biaça. Ièr, uèi o deman, dins la pampa, lo causse o los ermasses d’Africa, las rotas, en fach, son pas jamai drechas.

A prepaus de l'autor

Silvan Chabaud

Silvan es redactor al Diari, òc, mas carga mai de casquetas qu'aquela : jol nom de "Chab" canta dins Mauresca (Fracàs Dub) dempuèi la creacion del grop en 1999, e tanben dins Doctors de Trobar, doas formacions que fan sentir qu'es lo Massilia Sound System que lo faguèt cabussar dins l'emplec vivent de la lenga occitana. La lenga la maneja d'alhors tant que publiquèt un recuèlh de poesia, "Leis illas infinidas / Les îles infinies" (Jorn, 2012). Enfin, Silvan es universitari, autor d'una tèsi sus Bellaud de la Bellaudière, poèta provençal del sègle XVI e actualament cargat de corses a la facultat Pau Valèri de Montpelhier.

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Inline Feedbacks
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !