Seleccionar una pagina

Reportatge

0 |

Lo tornar deu Pançard

Sent Pançard

Carronha

Los Palhassas

Los Palhassas vs Los Fesilhèrs

Las Rosetas

Vielh d’un trentenat d’annadas, lo Carnaval Biarnés de Pau que torna inventar ua liturgia pagana tà celebrar la timpona annau. Lo cap de setmana abans lo dimars gras seguit deu quaresma qui’ns deveré daishar sharres e blanquishòts, lo Sent Pançard e los hestaires que segotishen la capitala biarnesa. L’associacion Carnaval Pantalonada, hèita de valents engatjats e arsecós, que’n pòrta l’organizacion. Planvienuts hens la hartèra ben.hasenta, tà har tremolar lo poder en plaça e las nostas vitas tròp rasonablas. 

 

A Pau, lo Carnaval que’s hesteja sus quate jorns – lo 28 de heurèr, los 1, 2 e 3 de març tà 2019. La liturgia aquesta qu’a lo son Panteon : Sent Pançard, rei de la timpona qui sòrt tot an tà semiar lo rambalh de pertot ; la soa hembla, Carronha, maucohada e ascetica, segondada preu Quarèsma passejant a tot dòi la miaça deu dejuèr ; los Gigants, la Cort de Justícia, los Palhassas, los Fesilhèrs…

Los quate dias de hèsta qu’atacan per la Caça a l’Ors, lo dijaus ser. Aqueth rituau inventat en la dreta linha de la mitologia orsalhèra pirenenca, que coregrafia dab umor la relacion enter l’uman e l’ors, lo sauvatgèr e lo maserat, l’inversion masculin e feminin. Imaginatz-ve, un permèr grop de Rosetas – òmis apelhats en cagòlas lugrejantas – qu’aten dab impaciéncia aus Ors. Las bèstias peludas qu’arriban, en tropa, au pè deu gigant articulat Joan de l’Ors, dab tambors, crits, piras desmesuradas e hami sexuau. Las Rosetas que’us guinhan, que’us apastan, los Ors que s’arronçan… quan de l’auta part de la plaça, quauques detzenats de Caçadors – hemblas mascadas en caçaires avinats – e’s getan suus Ors, entaus capturar e emascular. Lavetz los Orsalhèrs que’us encadenan e que’us tiran la masca entaus har vàder òmis tornar.

Lo divés, Carronha e la soa bandalada de freaks, d’estranhs, de mostres de hèira, que’s passejan en devath deu gran capitèth au miei deus carnavalèrs mei anar mei possedats per l’esperit dionisiac. Dissabte, Pançard que s’anóncia a las pòrtas de la vila. A la Sèga, la barricada deus fusilhèrs-gendarmas que hè poishiu au Pançard e a la soa armada de palhassas mahustres. Lo Rei pamparut que’s ganha tostemps lo dret d’entrar en vila. Que poja suu carriòt reiau, la Carronha au son ras, e lo gran seguici que s’encamina tiò la remesa de las claus a la comuna. Musicaires e dançaires, banquièrs e bohèmis, capulats e borièrs… tots que segueishen lo Rei. Mes lo tracanard que’s sarra, enti’au tribunau, enti’au procès. Los jutges e avocats que l’atenen e que l’arcastan de tots los maus deu monde. Copable, lo Pançard qu’ei encaujat, miat au lenhèr. Totun que s’escapa e qu’ei la monaca giganta, simbèu deus domaus de l’annada, de qui cremam. Lo dimenge vrèspe, lo bal qu’acaba de plorar la fin deu Carnaval, en tot regaudí’s deus jorns e nueits de hèsta qui vienen de passar.

Per carrèra, la companhia de teatre baionesa Jour de fête que contribueish a las mesas en espaci e en jòc de tots aqueths rituaus teatraus, qui auhereishen espectacles esmavents a contunh. Lo Carnaval biarnés que’s vòu un eveniment culturau màger au prètzhèit politic, artistic e creatiu ambiciós. Tot an, los organizators que causeishen un mot, qui a per tòca d’inspirar los carnavalèrs. Augan, qu’ei « Tornar ». Tà evocar lo cicle, las sasons qui tornan, las temporadas grassas e magras qui s’encadenan, lo ben qui sec au mau, l’alternança imperturbabla de las causas, tau com l’arròda de fortuna deu Taròt de Marselha. Que s’i tornam, tau Carnaval. Que tornam muishar a la mòrt qu’èm en vita. Que tornam díser aus potents qu’èm aquiu. Que tornam cridar quan e’ns vorrén esmudir.

A prepaus de l'autor

Caroline Dufau

Bearnesa expatriada a Tolosa, Carolina Dufau, dicha Carò, es una artista de terren, mai tots-terrens, de la cantèra, art que mestrèja "de com cau", fins a la vidèo al dintre del Collectiu Dètz. Carò canta dins lo grop 100% femenin Cocanha e dins d'autras formacions, e es tanben redactritz al Diari.

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Los darrièrs articles

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !