Seleccionar una pagina

L'occitan blos

0 |

La páur

La páur

Dins l’immensa majoritat dels parlars occitans se ditz [la pòw]. Doncas, es la fòrma orala que cal causir en occitan estandard.

Loís Alibèrt, en 1935, dins la Gramatica escriu la paur, pauruc, sense precisar que paur se deu legir [pòw] e que pauruc se deu legir [pawr’yk]]. Aquò son de grafias imprecisas mas en coeréncia ambe tot lo sieu sistèma grafic d’aquela epòca.

         Bon gramatician mas pas gaire pedagògue realista, deviá estimar que tot lo mond sabiá que i aviá un [é] dins aquel e un [è] dins castèl. Escriviá donc Aquel castel. Nosautres, ara, escrivèm Aquel castèl. Escriviá tanben la sola per «la qu’es pas acompanhada» e tanben la sola «lo dejós del pè». Ara, avèm plan rason de destriar la sola de la sòla. E donc, a l’espòca, escriure la paur per [la pòw], perqué pas ?

         La fòrma medievala del mot es la paor , ambe las variantas pavor e pagor. Avèm tanben exactament la meteissa evolucion dins Caors (e la varianta grafica Cahors), dins Vaor que son passats a [kòws] o [kòw] e a [bòw] e dins un pro grand nombre de mots de l’occitan de la region de Briançon, quitament de l’autre costat de la frontièra estatala franco-italiana, ont un mot coma lo mocador, ambe la fòrma septentrionala lo mochador, passèt a mochaor e, aquela fòrma medievala es venguda [mutshòw] dins lo parlar local actual. Paor – páur, mochador – mocháur : meteissa evolucion.

         S’escrivèm *Caurs, *Vaur, lo *mochaur, la *paur, aquelas grafias ríscan d’èsser mal legidas. Ai agut remarcat mai d’un còp que d’occitanistas plan intencionats se figúran que [la pòw] es la prononciacion escarraunhada de lor parlar familiar e que cal dire *[la paw] en bona lenga d’òc. Aquò es una error. E los que la fan son, de còps, d’universitaris. Los païsans pàrlan plan e los universitaris occitanistas pàrlan mal : es un comble !

         Se convenèm que au se legís [aw] e que áu se legís [òw], aurem una grafia eficaça ont los mots ambe áu seran pas prononciats escarraunhats. Aurem d’una part opausar, pauc, pauruc, pausar e d’autra part Cáurs [kòws], Váur [bòw], lo mocháur [lo mutshòw], la páur [la pòw].

A prepaus de l'autor

Jacme Taupiac

Jacme Taupiac, nascut en 1939 en Lomanha, es un lingüista occitan contemporanèu reconegut, membre del Grop de Lingüistica Occitana, del conselh lingüistic del Congrès Permanent de la Lenga Occitana e de l'Institut d'Estudis Araneses-Acadèmia Aranesa de la Lenga Occitana. Trabalhèt e trabalha encara bravament sus la normalizacion de l'occitan e lo desvolopament de l'occitan estandard. Publiquèt un ramelet de trabalhs sus la lingüistica occitana : L'occitan blos (1964), Diccionari de mila mots (1992), Gramatica occitana (2000)...

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Retorns en linha
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Anóncia

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !