Seleccionar una pagina

L'occitan blos

0 |

Sautar

Sautar

Cal pas confondre occitan blos e occitan estandard. Se disètz Que’u vesoi ger e que parlèi dab eth, lo vòstre occitan es un occitan plan blos mas es pas d’occitan estandard; es d’occitan gascon. En estandard se ditz : Lo vegèri ièr e parlèri ambe el. Se disètz lo chamin, chantar, la jauta, aquò es d’excellent occitan septentrional. En estandard se ditz la camin, cantar, la gauta.  Se disètz Me cal saltar per dessús aquel valat, lo vòstre parlar es lo del nòrd de l’Avairon o de la Lausera. Es de lengadocian. Es una lenga irreprochabla mas es pas d’occitan estandard : en occitan estandard se ditz pas saltar mas sautar.

I a, aital, de cases ont, segon los parlars, avèm al o au. E, dins la Gramatica occitana d’Alibèrt (edicion de 1935, paginas 27 e 28), lo Mèstre explica que dins los parlars del Lauragués (qu’apèla “lo lengadocian central”), del Tolzan, del País de Fois, del Donesanés, del Carcin, e de l’Albigés lo fonèma etimologic /l/ a tendéncia a se cambiar en /w/ dins quatre cases.

1 – Davant lo fonèma /t/ :
Un altre – un autre; una nalta montanha – una nauta montanha; saltar – sautar.

2 – Davant lo fonèma /d/ :
Cald – caud.
Amat Vaissièr senhala que cald se pronóncia [kal] al nòrd de l’Avairon. En estandard caud se pronóncia [kawt]. (Dictionnaire, 1879, p. 72.)

3 – Davant lo fonèma /s/ escrich ç :
Calçar – cauçar; la calçadura – la cauçadura; las cauças.

4 – Davant lo fonèma /z/ escrich s :
Lo salze – lo sause.
Per de rasons de centralitat geografica, avèm de bonas rasons d’estimar que val mai causir au que non pas al en estandard, dins los quatre cases que venèm de veire.
Dins los autres cases, la sillaba al etimologica se manten tala coma es dins l’etime latin : la balma, calfar, la falguièra, la salsa, la salsissa, saltar, salvat, la talpa.

Naturalament, l’analisi dessús dicha pertòca als mots de formacion populara. Dins los mots de formacion sabenta, lo grop de consonantas lt se manten coma dins l’etime latin e coma en francés. L’evolucion populara del latin alterum es autre. Mas aquò empacha pas alterar, l’alteracion, l’alteritat.

A prepaus de l'autor

Jacme Taupiac

Jacme Taupiac, nascut en 1939 en Lomanha, es un lingüista occitan contemporanèu reconegut, membre del Grop de Lingüistica Occitana, del conselh lingüistic del Congrès Permanent de la Lenga Occitana e de l'Institut d'Estudis Araneses-Acadèmia Aranesa de la Lenga Occitana. Trabalhèt e trabalha encara bravament sus la normalizacion de l'occitan e lo desvolopament de l'occitan estandard. Publiquèt un ramelet de trabalhs sus la lingüistica occitana : L'occitan blos (1964), Diccionari de mila mots (1992), Gramatica occitana (2000)...

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Retorns en linha
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Anóncia

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !