Seleccionar una pagina

Barrutlatges

0 |

Puèg Gerjant (Viena Nauta, Lemosin)

Barrutlar, sovent, es s’encaminar cap a la cima d’una còla, d’una montanha o d’una ciutat, per temptar de miélhs véser lo mond, l’abraçar d’un agach, lo careçar de luènh. I a de nautors famosas, de luòcs dins lo cèl que los òmes i tòrnan, de longa, tras los sègles, podriam dire de luòcs eternals que lo temps sembla de s’i arrestar e que, pasmens, la traça de l’Istòria en movement i es presenta de’n pertot. Lo Puèg Gerjant, en Viena Nauta dins lo país lemosin, es un espaci particular que resumís plan aquesta pensada. Son nom en francés « Mont Gargan » nos fa cabussar dins l’univèrs del conte e de la legenda coma o pòdon far los rius del drac e autras baumas de las fadas… « Gargan » vendriá de Gargantua ; lo personatge mitic représ per Rabelais (çò qu’es pas sensa ligam amb nòstre dorsièr sus la cosina, en mai…) se seriá passejat dins lo canton e seriá a l’origina de la creacion d’aquela montanha. Gargan es d’alhors un toponim corrent, pensam aital al mont Gargò sul causse Mejan. S’es aquí servada, segurament, la marca ancestrala d’una divinitat perduda qu’òm retròba tanben dins lo « Gerjant » original occitan. Aquela montanha coneis una ocupacion umana dempuèi la preïstòria, coma l’atèstan los artefacts de peirard, las destraletas de pèira aliscada, las estatuetas de bronze, los tests e las peças de monedas qu’i foguèron trobats. Aquela nautor pausada sus de ròcas metamorficas aculhiguèt un santuari galloroman (benlèu, tanben, de tradicion celtica) avant de se véser, plan mai tard, cofada d’una capèla crestiana. L’edifici dedicat a Nòstra-Dòna-de-Bon-Secors s’abausonèt pauc a pauc, abandonat de totes ; es ara proprietat del conselh departamental e sas roïnas de granit afortisson encara mai aquela dimension quasi mistica de l’endrech. Òm monta fins a la cima en seguissent una alèa de falhards centenaris que foguèron plantats, autres còps, per far d’ombratge als pelegrins. Aqueles arbres remirables son un autre monument, natural, e semblan de dançaires gigants amb sos mila braces torçuts. Tot a l’entorn es una lana granda que renais, cobèrta de brugas e de feuses : èra a mand de desaparéisser amb lo retorn de la selva e lo recuol de las practicas agricòlas mas los trabalhs de restauracion ecologica començan de portar frucha. Es dins aquel païsatge d’una beutat trebolanta que se debanèt la batalha violenta qu’opausèt los resistents maquisards (Francs Tiraires Partisans) menats per Georges Guingouin (dich Lo Grand, de son escais occitan) a las tropas nazias e a la Milícia que los enceuclavan. Fes de notar qu’aquò foguèt una de las raras victòrias de la Resisténcia en « batalha rengada ». Del pus naut de Puèg Gerjant, a 731 m, se desplega una vista excepcionala sul planastèl de Miuvachas e lo massís de Monedièras, comprenèm plan alara l’estacament prigond dels Lemosins per aquel tròç de tèrra, coma lo de la poèta occitana, Marcèla Delpastre1, qu’aimava d’i venir per tocar lo cèl del det.

—————————————————————————————————————–

1 – Per contunhar lo barrutlatge, podètz legir : Marcela Delpastre, Los contes dau Pueg Gerjant, Revue Lemouzi, n°106 bis, 1988.

A prepaus de l'autor

Silvan Chabaud

Silvan es redactor al Diari, òc, mas carga mai de casquetas qu'aquela : jol nom de "Chab" canta dins Mauresca (Fracàs Dub) dempuèi la creacion del grop en 1999, e tanben dins Doctors de Trobar, doas formacions que fan sentir qu'es lo Massilia Sound System que lo faguèt cabussar dins l'emplec vivent de la lenga occitana. La lenga la maneja d'alhors tant que publiquèt un recuèlh de poesia, "Leis illas infinidas / Les îles infinies" (Jorn, 2012). Enfin, Silvan es universitari, autor d'una tèsi sus Bellaud de la Bellaudière, poèta provençal del sègle XVI e actualament cargat de corses a la facultat Pau Valèri de Montpelhier.

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Los darrièrs articles

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !