Seleccionar una pagina

Retrach literari

0 |

Antonin Perbosc (1861-1944)

(1861-1944)

Antonin Perbosc

Perbòsc se pòt considerar, amb Estieu, coma lo cofondator de l’occitanisme cultural. Amassa, animèron las revistas Montsegur e Occitania (amb Aladern, de Barcelona, per aquesta darrièra) de 1896 a 1906, e publiquèron maites poèmas mas tanben de manifèstes (Fòc nou, La tradicion occitana) que defendián l’unitat de l’espaci occitan e lo tornar a una grafia « classica » a la diferéncia dels mistralencs ortodòxes.
Filh de pichon paisan, excellentàs escolan de la Normala de Montauban (1878-1981), institutor fins a 1912, venguèt responsable de la biblio-tèca municipala de la vila. De 1900 a 1908, animèt dins lo vilatge de Combarogèr, al còr de la “Gasconha pregonda” segon çò que ne disiá, una experiéncia pedagogica mai qu’originala (saludada per l’inspector general Petit mas sovent combatuda) : far collectar per sos escolans contes, devinalhas, provèrbis, eca., dins l’encastre d’una “Societat folclorica” autogerida, en anticipant aital sus la pedagogia de Celestin Freinet, autre occitan conegut. Aquestes contes son en partida publicats per l’editor Letras d’Oc.

Antonin Perbòsc, l’òme del Carcin Bas, s’inscriu en plen dins la dralha de Fourès e, per un fais d’aspèctes, son òbra literària es vesina d’aquela d’Estieu, mai originala benlèu, coma ne poirián testimoniar Las Campanas de la Victoria, tèxte publicat dins una brocadura, Los Mòrts te parlaran (1932) :

« La guerra qu’an volguda es la guerra a la guerra
Son morts per nostra terra e per tota la terra »
Pèira escricha per nòstres Mòrts

Mas Perbòsc es primièr lo poèta del campèstre, de la natura, coma o mòstran qualques títols : Lo Gòt Occitan, L’Arada, Lo Libre del Campèstre, Lo Libre dels Ausèls. E tanben l’escrivan de l’istòria occitana : Guilhèm de Tolosa, epopèia en vèrses, e Anthologie d’un centenaire (de Tarn e Garona) en 1908.
Dins una letra de 1892, Mistral li escriviá : “Sètz jove, sètz poèta, sètz de Tarn e Garona, nos devètz ajudar a salvar nòstra polida lenga d’òc en vos fasent felibre dins nòstra mantenença d’Aquitània”. Venguèt doncas majoral e “cigala de la Libertat”, aquela de Fourès. En 1907, lo meteis li manda sos vòts : una fòto dedicada e un poèma “al biais de Perbòsc” :

“Bona annada, alegorada,
A l’Arada
Qu’en Perbosc a laborada
En bordons terradorencs,
terraisencs,
ardorenses,
perbosquencs, sobre-clarencs.”

Pels tempses que viran, es pas inutile de precisar que foguèt un amic fervorós de Catalonha que sos contes i foguèron publicats tre 1905 :

“O terra catalana ! O sol lenga-docian !
An bel vos sompartir las serras pirenencas ;
Brembaments del passat, esperas avenencas
Vos afrairan auei tot com al temps ancian”
(Als Catalans – Lo Gòt occitan, 1903).

Lo Libre del campèstre e L’Arada foguèron tornats editar en 2000 per Atlantica (a Biarritz), Lo libre dels Ausels per l’IEO en 2014. E vòstre servidor publiquèt una antologia de l’òbra (Antonin Perbosc – Les langues de France à l’Ecole), a las edicions Trabucaire (Canet de Rosselhon) en 2006.

Vous souhaitez lire cet article en français ? C'est possible !

Lire l'article en français

A prepaus de l'autor

Herve Terral

Hervé Terral foguèt sociològ de l'educacion a l'Universitat de Tolosa-Miralh e n'es ara retirat. Publiquèt d'obratges universitaris sus l'educacion, l'escòla, l'ensenhament professional en França. Occitanofòn d'aurelha d'entre Besièrs e Nimes, s'interessèt totjorn a la literatura d'òc e notadament a Antonin Perbòsc. Faguèt paréisser, en 2014, "L'Occitanie en 48 mots" (IEO Edicions), un libre de vulgarizacion de la civilizacion e de la cultura occitana, amb d'articles alfabetics dedicats a de concèptes coma l'istòria, la gastronomia, la literatura, largament sorsats e illustrats de citacions. Pel Diari, acceptèt de s'encargar d'una seria de retrachs d'autors de lenga d'òc... pas totes plan coneguts d'alhors !

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Inline Feedbacks
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Lo CalenDiari

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !