Seleccionar una pagina

L'occitan blos

0 |

L’èrba verdeja

L’èrba verdeja

Per saber la prononciacion autentica d’una lenga, sufís pas de saber cossí se realiza cada fonèma, cal saber tanben la « distribucion » dels fonèmas, es a dire a quin endrech de la cadena fonica tal fonèma se pòt trobar e a quin endrech se pòt pas trobar.

Un exemple : en francés, tot fonèma /e/ se càmbia automaticament en /è/ quand es dins una sillaba barrada (es a dire « una sillaba que s’acaba per una consonanta »). Dins aquela lenga i a lo parelh minimal le pré (ambe lo fonèma /e/) ~ le prêt (ambe lo fonèma /è/). Donc, en francés los fonèmas /e/e/è/ se pòdon destriar dins una sillaba finala que s’acaba pas per una consonanta. Mas, se qualqu’un s’apèla Bousquet (çò que s’escriu Bosquet en occitan e se pronóncia [buskét]) automaticament un francoparlant « pursang » cambiarà son nom en [buskèt], en cresent de prononciar coma nosautres. Aquò es tot simplament la pròva que l’occitan e lo francés son doás lengas diferentas, ambe, sus aqueste punt del sistèma fonologic, una diferéncia neta.

Lo drama es que mai d’un còp los « occitanoparlants novelaris » dàissan contaminar lor sistèma fonologic occitan pel sistèma fonologic francés. Ai agut ausit de gents qu’aprenián l’occitan e que disián *très, *anglès, *francès, *portuguès, l’èrba *verdèja, una corrèja, la *rosèda (es a dire « lo jardin ont i a de ròsas »), *èl *ès arribat. Dins un occitan blos e natural, se ditz tres, anglés, francés, portugués, l’èrba verdeja, una correja, la roseda, el es arribat.

Dins un fum de parlars del domeni dialectal lengadocian, (emai gascon e – en partida – provençal), aquesta oposicion fonologica entre /e/e/è/ es d’una granda soliditat, es a dire que los « parelhs minimals » son nombroses. Ne citarai sonque tres :

aprés (participi passat del vèrbe apréner : Ai aprés que lo Prigojin aviá traït lo Potin) ~ après (contrari de abans) ;

pel (francés « cheveu ») ~ pèl (francés « peau ») ;

pes (francés « poids ») ~ pès (francés « pieds »).

Dins un occitan « blos e natural », coma disiá lo poèta lomanhòl Dastròs, se pronóncia donc : L’èrba (ambe lo fonèma /è/ tonic) verdeja (ambe lo fonèma /e/ tonic).

Òu, plan lo bonjorn ! 👋
Aquò fa plaser de te veire rebalar per aicí.

Sabes que te pòdes marcar a la letra d'informacions del Diari ? Basta d'un mail per te téner al fial de çò que pareis, magazines, articles e mai !

Pas d'espam ! Mandam 1 a 2 letras per mes, pas mai. Legís nòstra politica de confidencialitat per ne saber mai.

A prepaus de l'autor

Jacme Taupiac

Jacme Taupiac, nascut en 1939 en Lomanha, es un lingüista occitan contemporanèu reconegut, membre del Grop de Lingüistica Occitana, del conselh lingüistic del Congrès Permanent de la Lenga Occitana e de l'Institut d'Estudis Araneses-Acadèmia Aranesa de la Lenga Occitana. Trabalhèt e trabalha encara bravament sus la normalizacion de l'occitan e lo desvolopament de l'occitan estandard. Publiquèt un ramelet de trabalhs sus la lingüistica occitana : L'occitan blos (1964), Diccionari de mila mots (1992), Gramatica occitana (2000)...

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Retorns en linha
Veire totes los comentaris

Crompar Lo Diari

Los pòdcasts

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Òu, plan lo bonjorn ! 👋
Aquò fa plaser de te veire rebalar per aicí.

Sabes que te pòdes marcar a la letra d'informacions del Diari ? Basta d'un mail per te téner al fial de çò que pareis, magazines, articles e mai !

Pas d'espam ! Mandam 1 a 2 letras per mes, pas mai. Legís nòstra politica de confidencialitat per ne saber mai.