Seleccionar una pagina

Dorsièr

0 |

L’Avenir illustré : la BD occitana a la una !

Quand pensam a “benda dessenhada”, imaginam lo mai sovent ‘na pagina, sonada “plancha”, compausada de quauquas casas de dessenhs dins las qualas se pòt trapar dau texte, emb lo mai sovent ‘na dimension comica. Mas si zo prenem au sens large, l’emplec d’un imatge o dessenh au quau ven s’apondre un texte se podriá considerar coma ‘na benda dessenhada, o au mens s’i comparar… Anatz viste compréner perqué vos presente los afars entau.

En 1876, Dominique Joucla creet l’Avenir Illustré de la Dordogne. Queu jornau venguet lo jornau mai legit dins Peiregòrd e podiá conténer jusca un tierç de son contengut en occitan o sus l’occitan. En mai d’aquò, la prumiera pagina, la “Una”, comportava un dessenh legendat quasi tot lo temps en occitan (se podiá tanben far en francés, mas jamai sens rason darrier). Quò es Jean Daniel[1], jos lo chafre de Jean Moy, que los faguet tots. Quela una podiá èsser la mesa en imatge de “bons mots”, basats sus de las galejadas tradicionalas (galejadas popularas, faus proverbis, istòrias pebradas…), mai rarament sus l’actualitat. S’i podián trapar daus temas populars recurrents : los cocuts, los curats, lo vin, l’oposicion entre paisans e fortunats, la chaça e lo braconatge… Tot quò era segurament un boiradís d’invencion e de transmission de çò que Jean Moy podiá auvir. Utilizet los juecs de mots de sa creacion o inspirats d’istòrias popularas, jugant sovent emb l’absurde e las inversions de las situacions fàcia au francés. Sas illustracions permeteren tanben de farjar ‘na mena de definicion dau paisan peiregòrd, qu’era umile, pas cultivat, pudic e plen de trufandisa. E ! Se ditz pas “Peiregòrd, meitat chen meitat pòrc” per ren ! Sas caricaturas eran pas de las satiras tanpauc, puei que los paisans s’i podián reconéisser e s’identificar a las situacions.

Quand parlava de politica, utilizava l’umor per criticar, o ben tot se trufar. Dins quela dralha, era tanben capable d’autoderision sus lo Felibrige, çò que li permetet de tractar de l’emplec de la lenga. D’alhors, queu Felibrige es conegut per de las idadas sovent estachadas au passat quand lo segle XX fuguet un periòde d’innovacions que faguet nàisser de la curiositat o dau mesprés per part de la populacion. Jean Moy i prestava ‘na mira pusleu critica, estachat coma era a l’agricultura tradicionala. Quò es donc ironic de lo ‘prueimar aura a un genre moderne qu’era tot nuòu a l’epòca…

Se podiá quitament trobar lo personatge de Jaumard, que venguet popular apres las publicacions dau fuelheton que lo botava en avant. Sas aventuras eran tanben illustradas dins las paginas doblas centralas, en mai d’èsser mesas en scena dins de las scenetas e de conéisser ‘na vita orala jusca dins las annadas 50/60.

Tot quò nos permet de pensar qu’avem tot quí per compréner que la benda dessenhada occitana pareguet a la fin dau segle XIX : imatges emb daus textes, mesas en situacion, personatges populars coneguts, utilizacion de l’umor… Tot i es ! L’avenir (illustrat) es occitan !

[1]  Dessenhaire e architecte, Jean Daniel (1861-1929) era tanben felibre e lexicografe.

A prepaus de l'autor

Quentin Teillet

Quentin es estudiant d'occitan a l'Universitat de Tolosa Joan Jaurés.

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Inline Feedbacks
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !