Seleccionar una pagina

Critica literària

0 |

Planète Salagou, la traversée des brumes

Fotografias de Georges Souche e tèxtes en occitan
e en francés de Jean-Claude Forêt
Cardabelle éditions, 2019
28 x 22 cm
256 paginas
35 €

Maridar l’imatge a la paraula, trobar l’equilibri entre lei variacions de lutz e de linhas que s’estampan dins l’agach e lei vibracions sonòras de la lenga que s’escapa dins l’èr. Vaquí lo trabalh remirable que lo fotografe Georges Souche realiza, dempuèi d’annadas. Es un art de crear lei condicions d’un dialògue, en ressons : un escambi pacient e noirit ambé d’escrivans e de poètas mes cara a cara ambé sei fotografias. Li devèm, per çò qu’es de son interès per la lenga d’òc, l’obratge Caminant (una balada en tèrra d’òc e dins mila ans de literatura) mai tanben, ambé la collaboracion de Max Roqueta : Larzac, o encara : Lac du Salagou, miroir aux cent visages. Aqueu darrier libre editat en 1996 e reeditat en 2005, es ara agotat. Correspond au « rescòntre providenciau » ambé lo poèta montpelhierenc. D’annadas puèi, pasmens, Salagon tòrna dins son trabalh, coma una aiga que passa e reven au ritme dei plueias. Fau dire que lo fotografe demòra a Clarmont d’Erau, pròchi d’aqueu lauç artificiau enrodat de tèrras rojas.

Aqueste còp, es Joan-Claudi Forêt que venguèt mesclar la sieuna vòtz, la sieuna pluma fina, a l’encòp sabenta e poetica, ais imatges raubats d’un monde de ròcas, d’aigas, de nèblas e de vegetau. Lo libre es inclassable, constituís un espaci originau, es un objècte unic… Mai de 250 paginas encadenan de fotografias divèrsas, entre macros, panoramas, natura, insèctes e preséncia umana, coma un revolum de rebats d’un lauç-monde. Leis imatges respòndon ai mòts o provòcan la paraula que, a son torn, se desplèga en poèmas cortets de la fòrma regulara (en vèrses esconduts) tan coma en pròsa poetica, scientifica, istorica o, simplament, en racònte fictiu. Çò mai espantant es la coeréncia que se destaca d’aquela profusion : òm a l’impression de seguir una particion musicala. Salagon es un uèlh d’aiga, una fenèstra dubèrta sus lei temps geologics, lo passatge deis òmes, deis animaus e, subretot, la metamorfòsi permanenta de nòstre Univèrs. Ai piadas laissadas dins la rufaRufa : ruffe en francés es lo nom donat dins Erau a la ròca sedimentària que data dau Permian, una ròca roja rica en oxide de fèrre. per lei bèstias preïstoricas vènon respòndre lei linhas sus l’onda d’una barca de pescaire passadissa. Joan-Claudi Forêt, eu, d’una escritura menimosa e atentiva au mendre detalh saup tanben prene de recuol : es en balanç, de lònga, entre impression poetica e temptativa de legir e comprene lo paisatge. Lo libre es a l’image dau lauç, en meme temps rebat fugitiu dei lutz sus l’aiga e cabussada dins lei prigondors mai fonsas. Demoram esmogut davant lo dire (imaginat mai inspirat dau reau) d’un òme que deguèt quitar sei tèrras d’enfança negadas per la mesa en aiga dau barratge. L’istòria d’un retorn au país per retrobar, en delai dei miraus ondejants, de tròç dei vidas passadas.

Es aquò, segur, la fòrça de la fotografia e la fòrça dei mòts : aquela volontat capuda de servar, sensa illusion, un pauc dau temps que fila. Ren qu’una volontat. Un « ferm voler » disiá Arnaud Daniel. Quand lo libre se barra, demòra la sensacion d’un viatge e l’enveja d’anar veire, de seis uèlhs, lo quite lauç. L’enveja tanben de sentir, de tocar e d’esprovar, a son torn, la beutat d’aqueu morsèu de Pangèa rescapat dei borrotlaments geologics.

A prepaus de l'autor

Silvan Chabaud

Silvan es redactor al Diari, òc, mas carga mai de casquetas qu'aquela : jol nom de "Chab" canta dins Mauresca (Fracàs Dub) dempuèi la creacion del grop en 1999, e tanben dins Doctors de Trobar, doas formacions que fan sentir qu'es lo Massilia Sound System que lo faguèt cabussar dins l'emplec vivent de la lenga occitana. La lenga la maneja d'alhors tant que publiquèt un recuèlh de poesia, "Leis illas infinidas / Les îles infinies" (Jorn, 2012). Enfin, Silvan es universitari, autor d'una tèsi sus Bellaud de la Bellaudière, poèta provençal del sègle XVI e actualament cargat de corses a la facultat Pau Valèri de Montpelhier.

Laissar un comentari

Mercés de vos connectar per comentar
  Soscriure  
M'assabentar quand

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !