Seleccionar una pagina

L'occitan blos

0 |

Tot lo vin

Tot lo vin

Disi pas que, dins l’occitan medieval, se tròben pas, qualque còp, de frasas ambe l’adjectiu indefinit tot, tota, pòst-pausat. Tròbi Li ribèira tota dins Flamenca (Lavaud – Renat Nèlli, Trobadors, 1960, p. 654.). La ribièra, en occitan modèrne, es pas «lo cors d’aiga» (en francés «la rivière») mas «los prats que son sus la riba drecha e la riba esquèrra del cors d’aiga». Ara, una tala sintaxi es excepcionala : sus cent ocurréncias del mot tot, podètz trobar un còp aquel mot pòst-pausat. Dire Tota la ribièra, Tota la nuèch, Tot lo vin, dins l’occitan modèrne, es un excellent occitan, confòrme a çò que se ditz despuèi l’Edat Mejana.

 

Qualques exemples tirats de nòstra lenga medievala :

Tota la nuèch estan amb aquest consirièr. (Rotland, 1991, p. 170, vèrs 581.)

 Ab tota l’autra tèrra. (Cançon de la crosada, 1961, t. 2, p. 132.)

Vos m’avètz tòut  [es a dire «m’avètz pres»] Bèlcaire e Proensa e tot Valentinés. (Cançon de la crosada, 1957, t. 2, p. 200.)

Mas  per tota la vila  escrídan en un so :  «Barós,  prendam las armas […] !» (Cançon de la crosada, 1957, t. 2, p. 208.)

 Per totas las carrèiras. (Cançon de la crosada, 1957, t. 2, p. 254.)

Que am [es a dire «ambe»] tota Proensa, si pòt, fassa acordièr. (Francés : Que [le comte] fasse, s’il le peut, un accord avec toute la Provence.) (Cançon de la crosada, 1957, t. 2, p. 282.)

Tota l’òst. (Es a dire «Tota l’armada»). (Cançon de la crosada, 1961, t. 3, p. 92.)

Tota la nòit e’l dia se combàton. (Cançon de la crosada, 1961, t. 3, p. 169.)

E per tota la vila escrídan az un clatz […]. (L’editor Eugène Martin-Chabot tradusís : «Et par toute la ville on s’écrie d’une seule voix […]». (Cançon de la crosada, 1961, t. 3, p. 188.)

Conoguda causa sia que na Peironèlla la vescomtessa dèc lo dèime de tota sa tèrra e de tota sa honor [es a dire : «de tot son domeni agricòla»]  que avia en la parròchia de la glèisa de Biule […]» (Biule es una comuna al ras de Montalban.) (C. Brunèl, Les plus anciennes chartes, 1973, p. 92. Data del tèxte : cap a 1160.)

E lor raubèron tot lo blat que portàvan. (Brageirac, Libre, 2003, p. 155.)

Qualques exemples tirats de la lenga modèrna :

Justin Besson : Aimi mai te diure cent francs tota ma vida que te far pèrdre un ardit. (Un ardit , en francés un liard, valiá lo quart d’un sòu, es a dire qu’èra una plan pichona soma.) (J. Besson, Besucarietas, 1948, p. 123.)

Loís Alibèrt : An begut tot lo vin e an daissada tota l’aiga. (Gramatica occitana, 1935, p. 76.)

Es aquela sintaxi que tròbi totjorn dins Mistral, Besson, Perbòsc, Vermenosa, Alibèrt : d’autors que nos i podèm fisar.

A prepaus de l'autor

Jacme Taupiac

Jacme Taupiac, nascut en 1939 en Lomanha, es un lingüista occitan contemporanèu reconegut, membre del Grop de Lingüistica Occitana, del conselh lingüistic del Congrès Permanent de la Lenga Occitana e de l'Institut d'Estudis Araneses-Acadèmia Aranesa de la Lenga Occitana. Trabalhèt e trabalha encara bravament sus la normalizacion de l'occitan e lo desvolopament de l'occitan estandard. Publiquèt un ramelet de trabalhs sus la lingüistica occitana : L'occitan blos (1964), Diccionari de mila mots (1992), Gramatica occitana (2000)...

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Lo CalenDiari

Los darrièrs articles

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !