Seleccionar una pagina

Dorsièr

0 |

Robèrt Lafònt

Per Danièla JULIEN

Robèrt Lafònt

Danièla Julien es escrivana (Viatge d’ivèrn, De mèu e de juscla), cercaira en literatura occitana, s’interessèt a la pedagogia Freinet, ensenhèt e fondèt la primièra escòla bilingua de l’anciana region Lengadòc-Rosselhon, a Bèucaire.
Es una especialista de l’òbra literària de Robèrt Lafònt. L’avèm rescontrada per parlar de l’òme, de son òbra e de sa lenga…

Quora e coma avètz rescontrat Robèrt Lafònt, que representa per vos l’òme, lo militant, lo scientific e l’autor ?

Lo rescontrère per lo primier còp en 1974. A l’epòca, començave de m’interessar ai questions de pedagogia, ère dins lo ròdol de « l’escòla a la Freinet » ambé Jòrgi Gròs o Aimat Sèrre. Son elei que me parlèron d’un estagi, d’una Universitat Occitana d’Estiu que se teniá a Borg de Valença. Parlave pas encara la lenga e fuguère espantada de veire l’importància de la dinamica per la reconquesta de l’occitan. Se me sovène ben, i aviá 400 personas… èra un moment ric en escambis d’idèas e Robèrt Lafònt èra au mitan. Fuguère pivelada per la riquesa e la clartat de sa pensada. Lo legiguère, a la debuta, mai que mai per seis idèas politicas, per son analisi que fasiá lo liame entre la lenga, la geopolitica, la psicanalisi… Comprenguère qu’èra un òme que desvelopava una pensada prigonda e dobèrta, d’una cultura enciclopedica, umanista podriam dire. Lei diferents aspèctes de l’òme son totei ligats, fan pas qu’un : lo militant, lo cercaire, lo linguista, l’autor, tot aquò se retròba e s’entremescla tostemps dins seis escrichs. Mai tard, Robèrt Lafònt nos endralhèt dins la creacion de la MARPÒC, es èu que nos donèt lo vam per aquela bèla aventura collectiva.

Avètz revirat Lafònt en francés, nos podètz parlar d’aquèu trabalh ?

L’òbra de Robèrt Lafònt es gaire revirada en francés, èu refusava de se revirar. Çò que se saup pas pron es qu’escriguèt tanben en francés, fau legir son libre Chronique de l’éternité d’alhors ! I aguèt, un temps, la volontat de montar un dorsier per lo Prèmi Nobel, mai faliá justament de reviradas… Es un trabalh dei gròs e la causa se faguèt pas. I a ben segur la version bilingua de son poèma La Gacha a la Cistèrna e sa revirada en anglés per M.C. Rixte, i a tanben una version francesa de L’Icòna dins l’Iscla. Ieu, faguère la revirada dau Decameronet e de tròces de La Festa. Es pas aisit de lo revirar en francés perqué Lafònt trabalhava fòrça lo ritme, la musica de sei frasas, fau assajar de rendre aquò. Es capitau. Sabe que i a una version danesa tanben dau Decameronet, mai es la granda manca : i a un trabalh immense de revirada que se deuriá faire dins mai d’una lenga. Robèrt Lafònt èra un europèu, parlava alemand, italian, visquèt a Florença e tot son trabalh coma autor, coma cercaire, coma pensaire, s’inscriu dins la dimension europèa. Seriá d’alhors ben nafrat de veire l’estat d’Euròpa ara.

D’efièch, Euròpa es au centre de son roman « flume » La Festa qu’es lo cimèu de son òbra e que, justament, es pas estat pron legit, benlèu ?

Robèrt Lafònt, maugrat son percors, es fin finala mau coneissut. Son òbra es talament giganta, sa pensada èra talament larga, es verai que pòu donar lo vertolhon e rebutar. Mai i a de tot, pense per exemple a sei nòvas, a Terç Morir o d’autrei, que son d’accès aisit. I a mai d’una pòrta e tot lo mond pòu dintrar dins lei mondes de Robèrt Lafònt. Enfin, me sembla. Donc i fau tornar ! Per çò qu’es de La Festa, es una istòria particulara, aguère en man lei manescrichs, Robèrt m’aviá fisat sei quasernets… Seguiguère donc aquela òbra, de la debuta fins a sa publicacion e ne faguère una tèsi de doctorat. Es un libre-univèrs que parla de la rebastison dau monde après la guèrra de 39-45, un libre qu’abraça tot lo restant de son òbra e de sa pensada. A l’imatge de son autor e de sa capacitat de sintèsi. En parlant d’èu, lo vese davalar dins la mina de l’Adrech en Alès… Èra dins la vida vidanta, dins leis eveniments sociaus. Pense tanben a una frasa sieuna, essenciala per lo compréner :

« N’i a que i van e n’i a que sempre son per i anar ».

A prepaus de l'autor

Silvan Chabaud

Silvan es redactor al Diari, òc, mas carga mai de casquetas qu'aquela : jol nom de "Chab" canta dins Mauresca (Fracàs Dub) dempuèi la creacion del grop en 1999, e tanben dins Doctors de Trobar, doas formacions que fan sentir qu'es lo Massilia Sound System que lo faguèt cabussar dins l'emplec vivent de la lenga occitana. La lenga la maneja d'alhors tant que publiquèt un recuèlh de poesia, "Leis illas infinidas / Les îles infinies" (Jorn, 2012). Enfin, Silvan es universitari, autor d'una tèsi sus Bellaud de la Bellaudière, poèta provençal del sègle XVI e actualament cargat de corses a la facultat Pau Valèri de Montpelhier.

Laissar un comentari

Mercés de vos connectar per comentar
  Soscriure  
M'assabentar quand

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !