Seleccionar una pagina

Retrach literari

0 |

Qualques educators lausenjaires del vin

Son fòrça los qu’en lenga d’òc celebrèron lo vin long dels sègles. Demest los mai coneguts :

– J.-G. Dastros (1594-1648), curat de Sant Clar (Gers) ;

– P. Godolin (1580-1649), glòria del barròc tolosenc ;

– Jasmin (1798-1864), lo poèta popular d’Agen ;

– Lo Felibritge tot entièr (cf. la Coupo Santo de Mistral, lo cantalés Vermenosa, eca.).

Mas saupriam pas tàiser lo duò de regents Perbòsc-Estieu, fondators vertadièrs, devèrs 1900, de l’occitanisme cultural.

Lo primièr, Antonin Perbosc (1861-1944), publica en 1903 Lo Gòt occitan, reeditat en 1932 en çò de Privat (Tolosa) e Didier (París) qu’obtendrà lo prèmi Vignes de France (partejat amb lo poèta Paul Fort) e vertadièr « torn d’Occitània », sus mai de 320 paginas, de vinhals diferents (de Juranson al vin de Carcin – foguèt un temps regent a la Vila Dieu del Temple, sèti d’un pichon vinhal de Tarn e Garona), posant dins l’istòria (dels Grècs als eveniments de 1907 en passant per la Crosada)… Aital trobam La balada del tira-borraRepris in Andrée-Paule Lafont, Anthologie de la poésie occitane, préface d’Aragon, EFR éd, 1962, p.40. :

« Solelh, paire des vin baudesc
Qu’a tot desensornir non chorra,
Gandis la flamb trobadoresc !
Fagam virar lo tira-borra! »

Lo segond duetista Prospèr Estieu (1860-1939) evòca Lo vin d’amor (consacrat per Tristan e Isòlda) dins un quatren de sas Oras Cantairas (Privat-Didier, 1931), mas tòrna prene mai que mai de cançons popularas o vengudas de Perbosc dins Lo Flahut occitan, paraulas e musica (1936) : Las Vendamias, La Blanqueta de Limos e un Cant OccitanProsper Estieu, Lo Flahut Occitan, Edicions Occitania, 1926, p.88. Estieu dédie le livre à son amic l’abat Josèp Salvat que (l’a) decidat a publicar aqueste libre de las envoladas un bricon identitàrias.

« La vinha, l’blat, lo milh, l’oliva
Fan la riquesa de tos camps.
Seriàs contrada sans pariva,
Se vivian libres tos enfants. »

L’abat Josèp Salvat (1889-1972), que tornèt menar lo liure pensaire Estieu dins las faudas de la Glèisa catolica al fial de las annadas 1920, pontua sa carrièra eclesiastica de presics dels títols clars : La litson del razim (fèsta del vin novel, Sant-Nazari de Beziers), 1929 ; Lo vin eucaristic, 1934 ; Lo razim e la dolor, idem, 1935 ; La litson del vaissèl, 1960 ; La Coupo santo, 1964, etc. Sos autres tèmas de predileccion son lo blat germenat e la Verge Maria.

A son biais, mai escur e quasi metafisic, a costat dels regents eterodòxes encara que grands republicans, lo roergàs Jean-Henri Fabre (1823-1915), mai conegut per sas òbras suls insèctes que per sas Poésie françaises et provençalesPoésies françaises et provençales, Paris, Delagrave, 1925 « édition définitive du centenaire », p.119., escriu La tino a Serinhan, lo 11 de genièr de 1891, « per un freg del diable que me tuèt la mitat de las plantas de la sèrra » :

« Lou mounde es la tino dóu sort,
Es la tino fatalo… » 

« Lo monde es la tina dau sòrt,
Es la tina fatala… »

 

Vous souhaitez lire cet article en français ? C'est possible !

Lire l'article en français

A prepaus de l'autor

Herve Terral

Hervé Terral foguèt sociològ de l'educacion a l'Universitat de Tolosa-Miralh e n'es ara retirat. Publiquèt d'obratges universitaris sus l'educacion, l'escòla, l'ensenhament professional en França. Occitanofòn d'aurelha d'entre Besièrs e Nimes, s'interessèt totjorn a la literatura d'òc e notadament a Antonin Perbòsc. Faguèt paréisser, en 2014, "L'Occitanie en 48 mots" (IEO Edicions), un libre de vulgarizacion de la civilizacion e de la cultura occitana, amb d'articles alfabetics dedicats a de concèptes coma l'istòria, la gastronomia, la literatura, largament sorsats e illustrats de citacions. Pel Diari, acceptèt de s'encargar d'una seria de retrachs d'autors de lenga d'òc... pas totes plan coneguts d'alhors !

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Inline Feedbacks
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Lo CalenDiari

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !