Seleccionar una pagina

Retrach literari

0 |

Prosper Estieu (1869-1939)

(1869-1939)

Prosper Estieu

Dins son poèma A la memoria de Prosper Estieu (Lo Gai Saber, n°185-188, 1940, tornat prene dins Rythmes et cadences), Loïsa Paulin lo saluda a sa mòrt, tanplan coma son « cant de revòlta e de glòria » :

 «  L’Ange negre a fregat una ala
Espandida sul meu païs
Auziràs plus, Terra mairala,
Son trefoliment cantadis. » 

Fòrça personas, un quarantenat, jonhon lors voses a-n aqueste omenatge… Es dire la plaça qu’ocupèt Estieu dins las letras occitanas e, mai largament, miègjornalas.

Nascut en 1869 a Fendelha, al ras de Castelnòu d’Arri, se morís en 1939 a Pàmias, alprèp de sa filha Mirelha (que lo pairin n’es Antonin Perbòsc). Filh d’un militar de la Navala vengut pichòt agricultor, frequenta un an de temps lo Pichon Seminari de Carcassona, puèi l’Escòla normala d’institutors, en venent un regent sovent mudat : de fach es un contestatari, un « roge » dins la dralha de son mèstre lèu passat, Auguste Fourès. Se definís quitament coma un « libertari qu’a una ama de pagan[1] » (Pel 7en centenari d’Elisabet d’Ongria). Alprèp d’un oncle, s’aprenguèt un pauc de latin mai de grèc, çò que li permet d’escriure de Bordons pagans (1899) e de Bordons bilbics (1901), plan parnassians de forma.

Dins son òbra tras qu’importanta, maites aspèctes se pòdon destriar :

– La poesia del terrador. Son primièr obratge, Lou Terradou (1895), es una celebracion de las òbras e dels jorns de Lauragués, una glorificacion del campèstre, coma o farà tanben son grand amic Perbòsc, encontrat als obsèquis maçonics de Fourès (1891).

– La defensa d’Occitània. Crèa amb Perbòsc lo jornal Montségur (1896-1904), puèi Occitania (1905) amb lo Catalan Aladern, matritz de l’occitanisme cultural. En 1927, fonda amb l’abat Salvat lo Collègi d’Occitània. Los títols testimònian d’aquelas opcions : Flors d’Occitania (1905), la Canson Occitana (1908), etc. L’òme prenguèt pè dins l’Acadèmia dels Jòcs Florals de Tolosa. Son nacionalisme occitan enebís pas… un nacionalisme francés anti germanic (coma en çò de Fourès) : « Lo biais lo melhor d’èse de bons Francezes, Es d’èse fòrt-e-mòrt de verais Occitans ! » (Als Escolans del Colège d’Occitania).

– Lo folclòre transcrich en vèrses e cançons. (Lo Fablièr occitan, 1930, Lo Flahut Occitan, 1926). Aquel que volguèt en 1911 far dreçar una estatua d’Esclarmonda la catara a Foish acabarà d’escriure de cantics e morirà (çò ditz l’abat Salvat) « dins la patz retrobada ».

– Lo militant inlassable de la Causa del Felibritge, emai foguèsse de còps malaisit de « quadrar » ; aital escriu en 1914 :

 « Grazis aqueste adiu, ò Frederic Mistral,
Tu qu’ès lo nòstre Omera e  lo nòstre Virgili,
E qu’al Temple de Glòria intras pel Grand portal ! »
(Subre la mort de Frederic Mistral, in Las oras cantairas).

L’òbra d’Estieu repausa… dins las bibliotècas. S’agiriá sens cap de dobte de la tornar editar.

———————————-
[1]
« Voli, com els [los cantadors] aber afeccion abrazanta, / Ieu, libertari qu’ai una ama de pagan, / Per una tala Rèina e pr’una tala Santa »,
Los Oras Cantairas, p. 196  (id. p. 194)

Vous souhaitez lire cet article en français ? C'est possible !

Lire l'article en français

A prepaus de l'autor

Herve Terral

Hervé Terral foguèt sociològ de l'educacion a l'Universitat de Tolosa-Miralh e n'es ara retirat. Publiquèt d'obratges universitaris sus l'educacion, l'escòla, l'ensenhament professional en França. Occitanofòn d'aurelha d'entre Besièrs e Nimes, s'interessèt totjorn a la literatura d'òc e notadament a Antonin Perbòsc. Faguèt paréisser, en 2014, "L'Occitanie en 48 mots" (IEO Edicions), un libre de vulgarizacion de la civilizacion e de la cultura occitana, amb d'articles alfabetics dedicats a de concèptes coma l'istòria, la gastronomia, la literatura, largament sorsats e illustrats de citacions. Pel Diari, acceptèt de s'encargar d'una seria de retrachs d'autors de lenga d'òc... pas totes plan coneguts d'alhors !

Laissar un comentari

Mercés de vos connectar per comentar
  Soscriure  
M'assabentar quand

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !