Seleccionar una pagina

Critica musicala

0 |

L’Uruguai e Nissa : camisas rogi e t-shirts estampats

Libera Jacquou

Nux Vomica Sant Roch Producion, 1995
Ne'n saber mai

“Nissardizar l’Amèrica e ren americanizar Nissa” èra ja la tòca de Joan-Luc Sauvaigo e de la sieu banda dei Sòlas en li annadas 70.

Pura la nissardizacion de l’Amèrica a començat d’ora, denant lu beatnicks nissarts, embé lo Caga-Blea[1] lo mai famós, Josèp “Pepin” Garibaldi. Engatjat en lu moviments d’independéncia e d’unitat d’Itàlia, Pepin es condemnat a mòrt. Decida alora de s’exiliar en Amèrica dau Sud per espandir li sieu ideas revolucionari e independentisti.

Desbarca, en lo 1835, au Brasil, e jonhe lo Rio Grande do Sul, un Estat dau Sud. Alhà combate coma corsari còntra l’Empèri dau Brasil per l’independéncia de la República Riugrandenca.

D’au puònt de la nau, mira emb au canechale
Devèrs li ribas dau Brasiu meridional
L’enamorat corsari de “l’Itapàrica”
Confond en un image amor e república
Anita, Mamita

Jànluc “Luchino” Sauvaigo
Anita, Mamita, in “En Barbaria mai” – 1998

Garibaldi rescòntra Ana Maria de Jesus Ribeiro, mai conoissuda coma Anita, que deven la sieu frema. En lo 1840, en una batalha, Garibaldi es ferit e Anita capturada. Anita acapita de fugir mas 9 mes mai tardi lu imperialistas fan l’assèdi de la sieu maison. Anita, embé Menotti, lo sieu premier enfant que ven de nàisser, s’escapa a cavau e s’esconde en lu bòscs, soleta, 4 jorns.

 

Josèp la retròva mas la pression militària es tròp grana, decidon de partir en lo 1841 en Uruguai per ajudar lo jove Estat còntra l’Argentina. Garibaldi crea la Legion Italiana. Per l’equipar a bòn pacti, crompa un molon de tunicas rogi destinadi ai maceliers. (Li camisas èron rogi per fins que lo sanc non si vegue, en li macelarias coma sus lo camp de batalha). Li tropas de Garibaldi ganhan la sieu nomenaia e devenon li famohi « Camisas Rogi ».

Après 7 ans de combats, en lo 1848, la patz es esquasi establida a Montevideo e Garibaldi trapeja d’intrar en Euròpa dont la Prima dei Pòbles principia embé l’Insurreccion en lo Reiaume dei Doi Sicílias.

Après d’aver combatut en Euròpa, Garibaldi, alora sobrenomat « l’Eròe dei Doi Mondes » per li sieu victòrias sus lo Vièlh coma sus lo Nòu Continent, retornerà en Amèrica dau Sud, coma merchant au lònc cors e obtendrà la nacionalitat peroana.

Mas l’istòria d’amor tras Nissa e Uruguay non s’arresta aquí.

Il était parti en Uruguay
Pour se recycler dans le t-shirt imprimé

Libera, libera, libera Jacquou
Libera, libera, libera Jacquou
Jacquou, Jacquou, Jacquou, Jacquou Jacquoulin
Jacquou, Jacquou, Jacquou, Jacquou Jacquou Medecin

Nux Vomica
In “Libera Jacquou” –1995

150 ans pus tardi, un autre Nissart fuge eu tanben la justícia europenca en s’exiliant en lo Nòu Monde. Mai aquesto còp siam luènh dau romantisme revolucionari dau sieu predecessòri. Jacques Medecin, cònsol de Nissa, enfant de cònsol, acusat de corrupcion, aprofita d’un viatge au Japon per s’escapar en Amèrica dau Sud.

Chausisse l’Uruguai perqué a rescontrat una jornalista dau país mas sobretot perqué li es minga acòrdi d’extradicion devers la França. A Punta del Este, « Jacquou », coma lo sonavan lu Nissards, exerce totplen de mestièrs. La posteritat retendrà lo sieu commerci de t-shirts coma lo canta ironicament Nux Vomica.

Fin finala Jacquou farà un giro en cárcer, en França, denant de s’en tornar en Uruguai per li acabar la sieu vida.

——————-
[1] – 
Lu Caga-Bleas : nomenaia dei Nissarts, ligada ai costumas gastronomiqui de la Contea.

A prepaus de l'autor

Geremìa Marçais

Geremìa Marçais es magistre bilingue à Nissa. Paire de tres enfants, jugaire de morra, de pilo e actor au teatre Nissart de Francis Gag, es finda un afogat de l'OGC Nissa.

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Inline Feedbacks
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Lo CalenDiari

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !