Seleccionar una pagina

L'occitan blos

0 |

Lo saüc

Lo saüc

O ai ja dich (a prepaus de l’infinitiu saber) : las diferéncias localas que presenta lo meteis mot son mai d’un còp tant importantas en francés coma en occitan. Per designar aquel arbust que s’apèla en latin scientific Sambucus nigra, aicí qualques unas de las denominacions que pòrta, dins los pateses franceses, la mapa 1270 de l’Atlas linguistique de la France de Jules Gilléron e Edmond Edmont (escrivi totes aqueles mots a la francesa) : le fusiau, le saveu, le sayou, le seu, le seuil, le seusiau, le seuü, le senyè, le sévouré, le sireau, le su, le suc, le sué, le sui, le sur, le sureau, le suriau, le susè, le ségna.

La granda diferéncia entre la lenga francesa e la lenga occitana, es que dins la primièra es plan clar per tot lo mond que lo tèrme del francés estandard es le sureau, es a dire una de las fòrmas existentas sul terren, mentre qu’en occitan esitam entre lo sabuc, lo sambuc, lo saüc e un fum de variantas e de mots derivats d’aqueles tres tèrmes principals : lo sagut, lo saiuc, lo sambequièr, lo sambuquièr, lo saubuc e plan d’autres mots.

Dins l’occitan escrich de l’epòca dels trobadors los dos mots que s’emplegàvan èran lo saüc e lo sambuc. (Se tròban dins lo famós Petit dictionnaire provençal-fançais d’Emil Levy.)

Per l’occitan modèrne, lo document pus preciós es la mapa 1270, «Sureau», de l’ALF. S’agacham ambe atencion aquela mapa, vesèm que sabuc es un mot present en Gasconha e dins la zòna del lengadocian meridional. (Benlèu ben que s’Alibèrt privilègia sabuc es per çò qu’es lo mot de Bram…) Vesèm tanben que sambuc e lo mot de las regions de Nimes, Avinhon e Marselha. De mai, la proximitat ambe l’etime latin sambucus dona al nòstre sambuc una dignitat excepcionala !

Mas, lo venerable mot lo saüc ambe las variantas lo saiuc, lo saú (dins los parlars qu’escàfan las consonantas oclusivas implosivas) es present dins los parlars de la Gironda a la Droma e de la Cruèsa e l’extrème sud de l’Arièja.

Una rason de mai de causir lo saüc, per Sambucus nigra, en occitan estandard es que fasèm aital l’unitat ambe lo catalan estandard : el saüc.

A prepaus de l'autor

Jacme Taupiac

Jacme Taupiac, nascut en 1939 en Lomanha, es un lingüista occitan contemporanèu reconegut, membre del Grop de Lingüistica Occitana, del conselh lingüistic del Congrès Permanent de la Lenga Occitana e de l'Institut d'Estudis Araneses-Acadèmia Aranesa de la Lenga Occitana. Trabalhèt e trabalha encara bravament sus la normalizacion de l'occitan e lo desvolopament de l'occitan estandard. Publiquèt un ramelet de trabalhs sus la lingüistica occitana : L'occitan blos (1964), Diccionari de mila mots (1992), Gramatica occitana (2000)...

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Retorns en linha
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Anóncia

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !