Seleccionar una pagina

L'occitan blos

0 |

Lo flotador

Lo flotador

Montalban, Ancian Collègi, dissabte 26 de genièr de 2019.

Après la Dictada occitana, al moment del “veire de l’amistat” un jove paire de familha qu’a decidit de transmetre la lenga a sos mainats, me demanda cossí se pòt dire en occitan çò que s’apèla en francés une bouée. A de mainats pichonets que sàbon pas nadar encara e que, quand van per l’aiga, dévon aver une bouée”.

Sul pic, pensi al gavitèl qu′es un objècte que flòta a la superficia de la mar e qu’es fixat al fons. Gavitèl se pòt definir aital : «Objècte que flòta e qu’es fixat al fons de la mar, d’un lac o d’un flume e qu’es utilizat siá per senhalar un endrech perilhós, siá per indicar l’endrech de la mar ont es estada getada l’ancora, siá per indicar un passatge sus l’aiga. De gavitèls de siure.» Es doncas un objècte pro diferent. Seriá d’un artificialisme un pauc forçat d’atribuïr a aquel mot lo sens del mot francés «la bouée», utilizada per un mainat que sap pas encara nadar.

Mas, avèm lo mot lo flotador que Cantalausa (Diccionari general, 2003, p. 490) definís aital, d’una manièra imprecisa e laconica : «Aplech qu’empacha quicòm de se negar.» (Ditz “quicòm”, pas “qualqu’un”.)

Lo meteis mot foguèt emplegat en 2012 per Maria-Clàudia Gastou (sic, per “Gaston”) dins un libre redigit dins un bon occitan, quand fa lo comentari d’una letra en francés, escricha per Frederic Mistral a Carles Mauron ont li disiá : «Nos collections du Museon seront peut-être les bouées où s’attacheront les racines des futures renaissances.» (Mistral abans Mirèio, 2012, p. 262.) La Maria-Clàudia explica : «Aicí Mistral pren pas pus l’imatge de l’iscla, mas l’imatge del flotadorEmplega lo mot flotador e non pas gavitèl.

En catalan, lo mot el flotador existís tanben, e ambe lo sens : «Objecte flotant, massís o inflat d’aire, que hom empra per a sostenir damunt l’aigua una persona, un aparelh que, tot sol, s’enfonsaria.» Es lo meteis sens que lo mot francés une bouée : «Anneau de caoutchouc rempli d’air que l’on utilise pour se maintenir sur l’eau quand on ne sait pas nager ou que l’on est en danger. Bouée d’enfant. Bouée de sauvetage(C. Kannas, Dictionnaire super Major 9/12 ans, Larousse, 1997, p. 139.)

Pensi que seriá una solucion acceptabla de dire un flotador ambe aquesta definicion : «Gròs tudèl de cauchó o de matèria plastica, conflat, que la persona que sap pas nadar se passa a l’entorn de la talha per s’enfonsar pas dins l’aiga. Lo pichon de quatre ans aviá un flotador per que sabiá pas encara nadar.»

A prepaus de l'autor

Jacme Taupiac

Jacme Taupiac, nascut en 1939 en Lomanha, es un lingüista occitan contemporanèu reconegut, membre del Grop de Lingüistica Occitana, del conselh lingüistic del Congrès Permanent de la Lenga Occitana e de l'Institut d'Estudis Araneses-Acadèmia Aranesa de la Lenga Occitana. Trabalhèt e trabalha encara bravament sus la normalizacion de l'occitan e lo desvolopament de l'occitan estandard. Publiquèt un ramelet de trabalhs sus la lingüistica occitana : L'occitan blos (1964), Diccionari de mila mots (1992), Gramatica occitana (2000)...

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Lo CalenDiari

Los darrièrs articles

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !