Seleccionar una pagina

Estudiant

0 |

Era polifonia pirenenca

Dens eras Pireneas gasconas, qu’existeish ua practica hèra pòc coneguda peth monde en França, mès hèra populara dens aquestas contradas: eth cant polifonic.

Aqueste saber-hèr tradicionau, sustot present dens Biarn, dens Baish-Ador e Bigòrra, qu’ei inscriut ar’inventari deth patrimòni culturau immateriau francés. Dens era tradicion pirenenca, qu’ei ua polifonia de tradicion orau, que’s transmet de generacion en generacion e qu’ei avant tot un moment de convivialitat deth gran. En efèit, aqueths cants tradicionaus que’s practican pertot : dens eths estanquets, enas velhadas, enas hèstas, enas hèiras, enas cantèras, enas amontanhadas e mes recentament dens eras glèisas.

Era polifonia pirenenca qu’ei quauqu’arren que’s arrealiza de faiçon espontanèu. Tradicionalament, n’i a un de qui lança era cançon e tots eths autes que segueishen a tres votz, dab ua votz mes aguda (era “hauta”) e ua votz mes baisha (era “baisha”). Eras tres votz que cantan en parallèl e eths cantaires que’s botan en miei cerc entà cantar.

Que i a hèra de grops e coralas de cantaires tradicionaus dens eras Pireneas, qu’ei quauqu’arren de hèra espandit mès qu’ei un univèrs sustot masculin; era màger part deths cantaires son òmis com dens eths grops “Semiac en Bigòrra” o eths “Chanteurs montagnards de Lourdes” que son canterias exclusivament compausadas d’òmis, mès que i a tanben grops de qui son mixtes com eths “Cantagoy” o eths “Bérets Bleus”; e grops sonque femenins com eras “Daunas de còr” mès que son pòc nombrós.

Eths cants que son tots en francés e en occitan gascon, mès que podem trobar quauques cants en bascó o tanben en espanhòu devut ara proximitat geografica. Eth arrepertòri qu’ei abondós, que i a hèra de cançons, mès que varia segon eths endrets. Que i a endrets on cantam mes en francés e d’autes on cantam mes en gascon mès que i a tèmas de qui tòrnan sovent dens aqueths cants : eths aulhèrs, eth pastoralisme, era montanha, eras istòrias d’amor, eths molins e eras hèstas. Daubuns còps, eras cançons que pòden èster ligadas a un eveniment vertadèr de qui avèva marcat eths esperits. Eras cançons cantadas peth grop “Nadau” que son tanben apreciadas e hèra cantadas.

Aquesta tradicion qu’ei tanben mantenguda dab eras nombrosas manifestacions coma era “Hesteyade de Bigorre” a Ibòs que’ns amuisha era riquessa d’aqueths cants. Cada annada, era Hesteyade que bota en davant grops e cantaires de polifonia pirenenca e contaires bigordans ath mes d’abriu; e mercés a aquò eth nombre de corala ne febleish pas, plan ath contrari que i a hèra de grops que’s son constituits entà participar ad aquesta manifestacion.

De faiçon globala, eths cants tradicionaus polifonics que son plan ancrats dens eras Pireneas. En Biarn e Bigòrra, eth cant qu’ei encara un factor de coesion sociala, n’i a que tòrnan ara lenga permor dera pratica dera canta ; eth cant qu’ei alavetz ua bèra manèra de hèr víver era lenga e de perpetuar er’istòria deras nostas Vaths.

Cantèra a Castèthnau de Manhoac (65)

Exemple de cant polifonic pirenenc ara Hestayade de Ibòs (65), Aulhèrs de totas las contradas (o La plenta deu pastor) peth grop “Sense nom”.

A prepaus de l'autor

Clémentine Mur

Clémentine es estudianta d'occitan a l'Universitat de Tolosa Joan Jaurés.

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Inline Feedbacks
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Lo CalenDiari

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !