Seleccionar una pagina

Dorsièr

0 |

Dorsièr – Jaumes Privat

Lo poèta occitan trabalha una matèria particulara : una lenga millenària, d’una riquesa inagotabla mas a l’encòp una lenga rara e quasi invisibla dins la societat actuala. Abséncia e preséncia : crear amb la lenga d’òc es explorar aquelas confinhas de la representacion, mostrar çò qu’es escondut e jogar un teatre d’ombras e de lutz. Quand l’escrivan trabalha tanben lo dessenh, las gravaduras, la matèria « concreta », podèm dire que dona carn e fòrma a la lenga, la « materializa » d’un cèrt biais… Es plan çò que fa Jaumes Privat, dempuèi d’annadas, tot de long d’una òbra pacienta e exigenta que quita pas de nos estonar e de nos desvelhar.

Nascut en Roèrgue, en 1953, entrèt dins la granda aventura de l’occitan mercés a Rotland Pecot qu’aguèt coma professor d’espanhòl, a Rodés. Se botèt a escriure e a trabalhar sus de bastons, de tròces de fusta, en meteis temps. Per el, tot es ligat tre la debuta. I a pas de distincion possibla entre poesia, lenga d’òc e pintura, i a ges de diferéncia : es un « tot ». Felix Castan s’interessèt a son trabalh e lo convidèt a la Mòstra del Larzac ont anèt, puèi, regularament. Foguèron de grands moments d’escambis que noiriguèron son inspiracion, en retorn. Es d’alhors un luòc coma aquel que manca pels arts grafics e plastics e la creacion occitana en general a l’ora d’ara. Bernard Manciet joguèt tanben un ròtle important, a travèrs la revista ÒC que lo publiquèt e que Privat s’i impliquèt puèi coma maquetista. Una de sas particularitats es qu’el, se farga tanben sos libres, coma un artesan, a la man, amb d’estampons e en pauc d’exemplars. Lo quite libre ven aital objècte d’art e dona una tota autra dimension al poèma. Son primièr recuèlh Talhs foguèt publicat en cò de Jorn, en 1996, puèi faguèt d’ensages de publicacions sus un blòg (un autre biais d’explorar la difusion de sa poesia) e, mai recentament, sortiguèt tres libres en cò de TròbaVox. Lo recuèlh grand format Las velas, las mans (2016) es d’alhors una vertadièra descobèrta : amb sos poèmas-dessenhs o dessenhs-poèmas que mesclan tèxtes e linhas e traças en negre e blanc, dins un sol movement global, un ritme d’èrsa e de vent qu’empòrta cada pagina… Aquel long poèma es inspirat de Grècia ont s’installèt un temps ; viatgèt tanben en Etiopia e poguèt experimentar un rapòrt a la lenga, luènh d’Occitania, que foguèt fertil : quitèt pas jamai d’escriure e de trabalhar amb la lenga d’òc, coma se foguèsse mai simple, per moments, d’èstre endacòm mai. Es justament la partença, o la non-partença, que son al còr del libre Lo luòc del nonluòc (2017) que desplega una pròsa poetica destibada, turtada, rompuda mas pasmens clara e dirècta.

Poesia minimalista, escritura despolhada que fugís lo paraulatge voide : Jaumes Privat desvolopa un estil seu, pausa sa marca singulara dins la pasta de la lenga. Jos sa man, lo lengatge es cera d’abelha, terrum, argela o lenha tendra. Son trabalh fa entrar los mòts dins l’òbra d’art, l’occitan pren sa plaça dins un tablèu, una escultura de fèrre rovilhat, naturalament. L’artista es urós de veire que dins una exposicion, l’occitan retròba una legitimitat, una situacion « normala »… Lo mond venon veire d’òbras d’art e pausan pas jamai la question de la lenga : òc, la lenga que, justament, entrebescada al dessenh, tòca a l’universal e tròba un biais d’existir, enfin liura.

Libres

Jaumes Privat
Talhs, edicions Jorn, 1996
– Alenadas, edicions TròbaVox, 2016
Las velas, las mans,
  edicions TròbaVox, 2016
Lo luòc del nonluòc,
  edicions TròbaVox, 2017

A prepaus de l'autor

Silvan Chabaud

Silvan es redactor al Diari, òc, mas carga mai de casquetas qu'aquela : jol nom de "Chab" canta dins Mauresca (Fracàs Dub) dempuèi la creacion del grop en 1999, e tanben dins Doctors de Trobar, doas formacions que fan sentir qu'es lo Massilia Sound System que lo faguèt cabussar dins l'emplec vivent de la lenga occitana. La lenga la maneja d'alhors tant que publiquèt un recuèlh de poesia, "Leis illas infinidas / Les îles infinies" (Jorn, 2012). Enfin, Silvan es universitari, autor d'una tèsi sus Bellaud de la Bellaudière, poèta provençal del sègle XVI e actualament cargat de corses a la facultat Pau Valèri de Montpelhier.

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Lo CalenDiari

Los darrièrs articles

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !