Seleccionar una pagina

Clic & Scroll

0 |

Cosina Tarnesa

#Estòquefish  #Foassa  #Mesturet

Après aver devorat los espisòdis de la seria tutomentària Biais dab lo son sarròt de recèptas de cosina, gèstes, comentaris e saber-har qui ac companhan, sarrem un chic la lópia suu país tarnés. Mercés a mantuns partenaris qui an hèit equipa entà gavidar lo projècte Cosina Tarnesa (CIRDOC-Institut Occitan de Cultura, Maison Familiau e Rurau de Peiregós, edicions Édite-moi, EP les gourmands e l’IEO de Tarn), que trobam sus la tela la restitucion deus talhèrs culinaris dab un libe e enregistraments audios. « Talhèrs intergeneracionaus occitans de conversacion e de cosina » : arren de mei bròi coma parlar de sabors e saber-har entà desligar las lengas !

Lo·a lectora·a cosinèr·a qu’ei envitat·da a l’escota, au briu deu calendèr de las recèptas : un quarantentat de fiquièrs audios que son en linha sus occitanica.eu, collectats au briu de dètz talhèrs practics de cosina, e dètz talhèrs mei, de memòria e conversacion. Que son tot còp tres minutas de comentaris, d’istorietas, de descripcions, de recèptas, a perpaus de las preparacions, de quin tuar las bèstias, quin conservar lo minjar… Quauquas preparacions famosas de Tarn que mercan los esperits de passatge e los paladars novicis. Tripons a rossir, a eslamar, dab o shens pè de pòrc, cueits e arrecueits… E coneishetz lo « pissacan » ? Un camparòu qui ei d’ua fòrma e d’ua color qui balha enveja aus cans de’u pishar dessús. E lo stockfish ? Ua setmana a daishar trempar dens l’aiga la molua deus Portugués : ‘quò pudís ! Qu’anirà mélher un còp la molua cueita e des·huelhada, dab pomas de tèrra, peirassilh, ueu crud batut, ueu dur, lardons honuts en òli d’esquilhòts… Drin pesuc, mes fòrt bon, çò’n disen los nostes informators.

Cosinar que vòu díser tanben conéisher la natura, las bèstias, las qui vam degustar, o las qui ns’ajudan entà gahar la mascadura. Cans, garias, escargolhs, graulhas… Que cau saber suenhar-las, caçar-las, tuar-las… Aquò qu’ei tot un monde, un passatge obligat. A la fèira de Nadau a Realmont, qu’i passejèvan lo buèu gras, qui èra tuat preu carnissèr tà’n véner la carn de Nadau. Entau pòrc, la frasa « aqueste còp es plan engraissat » que lança las ostilitats. En aqueth recuelh de cosina sonòra, que s’i compta l’istuèra de la sanqueta remudada per la gran-mair : quan cuelhèva la sang deu pòrc, ne s’avisèva pas que los joens èran a urbir la traquèa de la bèstia d’un còp de cotèth, bochar los nasics, e har shiclar la sang preu horat sus la mameta !

Mei doça entà las bocas mensh aventurosas : la foassa. Lo cocon rei de Tarn e Avairon. Hèit dab ueus, burre, haria, fòrt chic de sucre, lhevadura deu panissèr, e aiganafa. Que s’i parla de cosina enrasigada e rites ancestraus, mes tanben de las culturas navèras coma la deu safran. Dus o tres productors que’s hèn conéisher preu país. Lo safran, preparat tanben en siròp o en gelada, que’s tròba au mercat de Castras. Qui sap a qué sap la cosina tarnesa de doman ? De tant saborós qu’ei aqueth projècte, ne v’atenitz a enténer la lenga nosta a tot pip-pap. A còps, l’occitan que sorteish, per la recèpta de l’aligòt o deu mesturet per exemple. Mes que se’n ved ! Las questions que son lançadas en occitan, e las responsas que’s viran sovent de cap tau francés. Lo pauc qui ei dit ei plan dit, e que’ns daisha en apetit.

A prepaus de l'autor

Caroline Dufau

Bearnesa expatriada a Tolosa, Carolina Dufau, dicha Carò, es una artista de terren, mai tots-terrens, de la cantèra, art que mestrèja "de com cau", fins a la vidèo al dintre del Collectiu Dètz. Carò canta dins lo grop 100% femenin Cocanha e dins d'autras formacions, e es tanben redactritz al Diari.

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !