Seleccionar una pagina

Istòria

0 |

Combatre a tot pèrdre ambe la França liura [Episòdi 7]

“Se battre avec la France libre à tout prix” es una entrevista de Jacques Modesti per Jean Lopez realizada a Marselha lo 13 de novembre de 2018 e publicada a l’origina pel magazine Sciences & Vie Guerres&Histoire.

Jacques Modesti es nascut en 1923 a Marselha (i viu encara) dins una familha còrsa de marins de comèrci e d’artistas. Sos parents desseparats, se’n va estudiar en Anglatèrra, avant de tornar en França en 1939 e al licèu en 1940. Que siá anglofòn li farà de bons servicis al dintre de la 2ena DB qu’intègra en 1943.

Lo Diari perpausa aquela entrevista en fuelheton, dins una version occitana d’Eric Astié.

Amb l’aimabla autorizacion de Jean Lopez, director de la redaccion de Sciences & Vie Guerres&Histoire.

Episòdi

7

Jacques Modesti es dintrat dins París, e la vila se daissèt pas conquistar tan aisidament qu’aquò. Lo còp es istoric, mas la guèrra es pas encara acabada : se deurà menar en tirant cap a l’èst e l’Alemanha, lo fèu del regim nazi.

G&H : Quant de temps demoratz dins la capitala ?

Jacques Modesti : Mudam de tira per nos regropar al bòsc de Boulogne, amagats jos los arbres. La division aviá mestièr de se ressarrar los bolons. Foguèt aquí que veguèri una joventa a velo. L’aviái encontrada la velha quora seguiguèrem cap aval les Champs Elysées. Èra portuguesa, veusa d’un republican espanhòl, amb un nenon a carga. Nos amiguèrem, nos escriguèrem. Ne veguèt. Assagèt de tornar a Portugal aprèp la Liberacion. Mas ambe son passapòrt de la Republica espanhòla, se faguèt arrestar de tira pels franquistas, a Guadalajara. La placèron jos susvelhança. E figuratz-vos que faguèt lo camin invèrs al mieu : un passaire la faguèt entrar clandestinament… en França ! Aprèp la guèrra, la tornèri veire. Nos maridèrem, reconeguèri lo mainatge. Per tornar al 25 d’agost de 1944, se la liberacion de París tornèt la libertat a ma futura esposa, me mandèt ambe la 2da DB, devèrs de novèls combats. Lo 8 de setembre cresi, avèm rodejat París e tirat cap a l’èst : lo camin d’Alemanha. Avèm rodat al mens 150 km sens que res non s’i passe. Pas un quite alemand en vista. Aquò a cambiat quand Lorena s’es sarrada, sus la Vor-Vogesenstellung. Aquí, a calgut combatre per cada vilatge. Los panzers se plaçavan en emboscada. Demolissián nòstres elements de tèsta e se retiravan dins un vilatge mai, qualques quilomètres a l’èst. Çò que fa qu’avançàvam en acordeon, brograment frenats pr’aquò.

G&H : Aguèretz de còps durs ?

Jacques Modesti : Òc, a Houécourt, dins los Vòsges. Lo capitani me demanda d’anar veire çò que s’i passa davant. I vau en camion ambe dos tipes. Soi ieu qui meni. Sèm alucats. Ai a pena lo temps de far mièg torn, mas los dos companhs, Nepomiatchy e Asrouf, son tuats sul còp. Èri mal. Aprèp aquò’s lo menuet de Baccarat, la granda manòbra cap a Sélestat, puèi la descenda cap a Strasbourg e es terribla. Davalam per la nacionala 393, serpentosa a plaser. E agarrissèm una colona d’artilhariá pesuga alemanda qui fa retirada. Los prenèm jos los fòcs crosats de nòstras mitralhadoiras. Punt 30, punt 50Punt 30, punt 50 : calibres americans en fraccion de poce. Correspondon als calibres 7,62 e 12,7 mm, estandards de mitralhadoiras mejana e pesuga., o balançam tot ! Un masèl d’òmes e de cavals. Ara los presonièrs nos arriban per centenats. Braces levats, amb o sens drapèl blanc : an lo cap baissat, no’n vòlon pas mai. Nos podèm pas ocupar d’eles, son nombroses de tròp. Nos cal tirar en davant, totjorn en davant, lo mai possible abans que la nuèit nos arrèste. La pluèja torrada nos traça los unifòrmes. Lo vent es tant violent que non podèm cantonar. Demoram dins los carris, a nos pelar de freg. A l’alba, tornam partir. Per astre, los alemands an pas agut léser de garnir las fortificacions de Haselbourg. N’auriam vist per las préner de fòrça. Dintram apuèi dins Dabo (Mosèla) casi sens combatre. A la sortida de la vila, l’enemic a barrat l’estrada ambe de ròls. O fasiá sistematicament. Nòstres engenhs desencombran viste : i son acostumats. Tornam partir a fum de calhaus. E puèi, en debuta de tantossada, en contrabàs, vesèm la plana d’Alsàcia ! L’estrada non a sautat. Pasmens, vesèm de minas cavadas sul tèrme. Tot es alestit, mas an pas agut léser de terminar las sapas. Anam tròp viste per eles : aquò’s lo mond al revèrs.

De seguir…

A prepaus de l'autor

Eric Astié

Eric Astié es neishut en 1960 suu bacin de la Tèsta de Bug. Pren consciéncia de la soa occitanitat au costat de Crestian Rapin o Marcèu Esquieu. Qu'es professor d'occitan e d'espanhòu e que viu adara en Guadalope. Que publiquè mantuns articles dens mei d'ua revista occitana, e qu'ei tanben l'autor de "Diari d'un mes de Març" (Prèmi especiau de la jurada Jaufre Rudel 2010), o d' "Astrologia Negra".

Soscriure
M'assabentar quand
0 Comentaris
Inline Feedbacks
Veire totes los comentaris

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Lo CalenDiari

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !