Seleccionar una pagina

Istòria

0 |

Combatre a tot pèrdre ambe la França liura [Episòdi 5]

“Se battre avec la France libre à tout prix” es una entrevista de Jacques Modesti per Jean Lopez realizada a Marselha lo 13 de novembre de 2018 e publicada a l’origina pel magazine Sciences & Vie Guerres&Histoire.

Jacques Modesti es nascut en 1923 a Marselha (i viu encara) dins una familha còrsa de marins de comèrci e d’artistas. Sos parents desseparats, se’n va estudiar en Anglatèrra, avant de tornar en França en 1939 e al licèu en 1940. Que siá anglofòn li farà de bons servicis al dintre de la 2ena DB qu’intègra en 1943.

Lo Diari perpausa aquela entrevista en fuelheton, dins una version occitana d’Eric Astié.

Amb l’aimabla autorizacion de Jean Lopez, director de la redaccion de Sciences & Vie Guerres&Histoire.

Episòdi

5

Aviam daissat a Jacques Modesti sul romb per Anglatèrra, lo retrobam en tèrra britanica, dont se va retirar per participar a tots los grands eveniments qui marcan la fin de la Segonda Guèrra mondiala a l’Oèst. Traversada del Canal, liberacion de París, pojada cap a l’Èst, campanha d’Alemanha e quite passatge pel Berghof, lo nis d’agla de Hitler en Bavièra…

G&H : Arribatz en Anglatèrra a la fin de mai de 1944 ambe d’elements de la 2da DB…

Jacques Modesti : Òc, desbarqui a Liverpool ambe lo 501en regiment de carris de combatCreat en mai de 1918 jol nom de 501en regiment d’artilhariá d’assaut, lo regiment es equipat de carris pesucs Schneider e de carris leugièrs Renault FT-17. Aprèp son retorn de Crimèa, ont sosten los blancs contra los bolchevics, se pren lo nom definitiu de 501en regiment de carris de combat (RCC). Pendent la campanha de 1939-1940, es engatjat dins l’Èst aprèp fraccionament en 4 batalhons de R-35 e de FT-17. Una de sas companhiás autonòmas, la 342ena, es de l’expedicion de Narvik abans d’èsser repatriada en Anglatèrra. Un nos de 13 equipatges eissit d’aicesta unitat rejonh la França liura per li balhar la 1ièra companhia autonòma de carris, que serà engatjada en Siria, puèi tornada equipar de Crusader, a El-Alamein, ambe la 8ena armada britanica. Lo 501en es reconstituit en 1943 en Tripolitana. Puèi integrarà la 2da DB en 1944 sota lo comandament del capitani Emile Cantarel. Combinarà alavetz de carris mejans Sherman e de carris leugièrs M3 A1 Stuart.. Un general anglés nos fa un discors de benvenguda. A la sortida del pòrt, un tren nos espèra e partissèm devèrs lo nòrd-èst. Plòu de contunh. Arribam a Kingston upon Hull, dins Yorkshire. Aquò’s negre, trist, a mieitat deroït pels bombardaments. A l’arribada, nòstres camions son aquí ! L’organizacion es impecabla. Un pauc d’estrada, fins al vilatge de Hugate e sèm dins un camp immens : una molonada de tibanèls redonds e ponchuts impecablament alinhats… dins la fanga. Comuns, cosinas tot es nòu, net. Nòstres carris, half-tracks, canons, veïculs d’arrengament son en contrabàs del pradal, acapçats en espiga. Me passi lo mai del temps a espetorir ambe la mitralhadoira 12,7 montada sus half-track o sus Sherman, a manobrar en cross-country. Si que non, pas bravament de distraccions ! Anam a Hull de temps en temps, beure una bièrra. Aguèrem de bravas passas de languina.

G&H : Lo 6 de junh de 1944, sètz totjorn al campament…

Jacques Modesti : Òc. Aprenèm lo Desbarcament. Aquò’s l’afiscament general ! Sèm coma ebris. Una gaujor immensa. Esperam aquò dempuèi tan bèla pausa. D’aquel fatal junh de 1940 enlà, quora tot s’esfondrèt. Aquò va èsser nòstre torn de liberar lo país. Entà lo 10 de junh, partissèm cap al sud d’Anglatèrra. Dins un camp gigantesc tornar, ambe los americans aqueste còp, de l’armada Patton. Fin de junh, ma companhiá partís en reconeissença sus l’autra broa del Canal. Desbarcam sus Utah Beach, pas lonh de Sainte-Mère-Eglise. Avèm enveja de plorar en vesent l’auriflam tricolòr plantat sus la plaja. De soldats americans cercavan encara de cadavres dins lo sable.

G&H : Quora arriba lo gròs de la 2da DB ?

Jacques Modesti : Lo 1ièr d’agost. Nos regropam primièr dins una vilòta [NDLR : La Haye-du-Puits, dins Margue]. Lo camin es penós : tot es deroït, non i a mai de Normandia, aquò’s òrre. Avèm recebut l’òrdre de raspar plen sud, cap a Le Mans. Los civils subrevivents se sarran de las estradas, ambe de botelhas de pomat a la man. Mas avèm pas lèser de nos arrestar, malgrat l’enveja, la set, la calor. Raspar, cal raspar al mai viste. Sus las banquetas, de material degalhat, de cadavres alemands en tròces e, al luènh, lo brut de la canonada dont nos sarram : dintri dins la guèrra.

De seguir…

A prepaus de l'autor

Eric Astié

Eric Astié es neishut en 1960 suu bacin de la Tèsta de Bug. Pren consciéncia de la soa occitanitat au costat de Crestian Rapin o Marcèu Esquieu. Qu'es professor d'occitan e d'espanhòu e que viu adara en Guadalope. Que publiquè mantuns articles dens mei d'ua revista occitana, e qu'ei tanben l'autor de "Diari d'un mes de Març" (Prèmi especiau de la jurada Jaufre Rudel 2010), o d' "Astrologia Negra".

Laissar un comentari

Mercés de vos connectar per comentar
  Soscriure  
M'assabentar quand

M’aboni !

Far un don al Diari

Lo Diari, coma tota la premsa emai la premsa occitana, patís d'una situacion malaisida. Aquí vos perpausam de sosténer la cultura en occitan. Cada don compta !

Anóncia

Lo CalenDiari

Los darrièrs clips

Cargament...

La letra del Diari

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Soscrivètz a nòstra letra d'informacions !

Vos prepausam de vos abonar, en dos clics, a una letra regulara que vos tendrà assabentat·da de las sortidas dels novèls Diaris papièrs e de la publicacion d'articles novèls.

Avètz soscrich amb succès !